Մահացած է Վաչէ Սրուրեանը. Ան Tele Liban կայանի աշխատակիցներէն էր... Որեւէ երաշխիք տալ, որ մեր սահմանները բաւարար չափով պաշտպանուած են, չենք կրնար. Ռոպերթ Քոչարեան... Երուսաղէմի մէջ լարուած իրավիճակը կը շարունակուի. Կան 105 վիրաւորներ... Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւնը դարձեալ դատ կը բանայ Թուրքիոյ դէմ...
Թուրքիոյ հետ յարաբերութիւններու դժուարին օրակարգը. Խմբագրական «Մասիս»ի
Թուրքիոյ հետ յարաբերութիւններու դժուարին օրակարգը. Խմբագրական «Մասիս»ի
08 Ապրիլ 2021 , 14:31

Կը թեւակոխենք Ապրիլ ամիսը, որ մեր ժողովուրդին համար խորհրդանիշ է Թուրքիոյ կողմէ Հայութեան դէմ գործադրուած ցեղասպանութեան ու տեղահանութեան: Ոչ հեռու պատմութեան այդ տխուր ու ցաւալի էջերը կը շարունակեն անբաժան մասնիկը մնալ մեր մտածելակերպին, ոչ միայն Ապրիլ ամսուայ ընթացքին, այլ միւս բոլոր ամիսներուն: Արցախեան երկրորդ պատերազմի աւարտէն ետք այս առաջին Ապրիլն է որ կը դիմաւորենք՝ մեր հոգիներուն վրայ ծանր ճնշող ու մեր բոլորիս ներաշխարհը խռոված պայմաններուն տակ: Դժուար է տակաւին հաշտուիլ այն իրողութեան հետ, որ վերջին պատերազմի ընթացքին մեր ունեցած տարածքային կորուստներուն ու հազարաւոր զոհերուն պատասխանատուութիւնը կը կրէ նաեւ Էրտողանի Թուրքիան, որու անմիջական մասնակցութիւնը ռազմական գործողութիւններուն ունեցաւ որոշիչ դեր:

Այս օրերուն օրակարգ վերադարձած է Թուրքիոյ հետ ապագայ յարաբերութիւններու հարցը, որու շուրջ մեր մօտ զգացականն ու իրապաշտականը միշտ ալ կը բախին իրար, ու այս նորութիւն չէ մեր վերջին հարիւրամեայ պատմութեան ընթացքին:

Հայաստանի Ազգային Անվտանգութեան Խորհուրդի քարտուղար Արմէն Գրիգորեան, Հանրային Հեռատեսիլի վրայ ունեցած իր վերջին հարցազրոյցի ընթացքին խուսափեցաւ Թուրքիան անուանել Հայաստանի թշնամի երկիր: Իսկ, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան Արմաւիրի շրջան կատարած իր այցելութեան ընթացքին խօսեցաւ տարածաշրջանէն ներս հաղորդակցութեան միջոցներու եւ ճանապարհներու բացման օգուտներուն մասին: Այս զարգացումներու լոյսին տակ սկսան հնչել ենթադրութիւններ, որ Հայաստանի եւ Թուրքիոյ միջեւ տեղի կ՛ունենան գաղտնի բանակցութիւններ: Հարցը բարձրացաւ նաեւ Ազգային Ժողովէն ներս, ուր արտաքին գործոց նախարար Արա Այվազեան յայտարարեց, որ Հայաստանի արտաքին գործոց նախարարութիւնը տեղեակ չէ պաշտօնական Անգարայի հետ խորհրդակցութիւններու կամ բանակցութիւններու որեւէ ձեւաչափի: «Ցեղասպանութիւն վերապրած ժողովուրդը ամենալաւը կը գիտակցի խաղաղութեան գինը եւ թշնամիներ չի փնտռեր: Հայաստանը փորձած է կարգաւորել Թուրքիոյ հետ յարաբերութիւնները, սակայն փոխադարձութեան սկզբունքը երբեք չէ գործած», շեշտեց նախարարը:

Կա՞ն արդեօք բանակցութիւններ Հայաստանի ու Թուրքիոյ միջեւ, դժուար է ըսել: Սակայն, գաղտնի կամ կիսագաղտնի բանակցութիւնները միջազգային դիւանագիտութեան մէջ օգտագործուած երեւոյթներ են: 2009-ին, Սերժ Սարգսեանի օրով, ստորագրուած Հայ-թրքական հաշտեցման համաձայնագիրը արդիւնք էր նման բանակցութիւններու: Այդ համաձայնագիրը կեանքի չկոչուեցաւ ոչ թէ Հայկական կողմի պատճառաւ, այլ անոր համար որ, Թուրքիա առաջ մղեց Հայաստանի համար անընդունելի պայմաններ՝ կապուած Լեռնային Ղարաբաղի հարցի եւ Ցեղասպանութեան ճանաչման հետ, իսկ թրքական խորհրդարանը մերժեց վաւերացնել զայն:

Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակեան Կուսակցութիւնը իր Համագումարներով հաստատած է Հայ եւ Թուրք ժողովուրդներու միջեւ երկխօսութեան կարեւորութիւնը ու այդ ուղղութեամբ գործնական քայլեր ձեռնարկած է՝ մնայուն կապեր հաստատելով թրքական յառաջադէմ ու Ցեղասպանութիւնը ճանչցած շրջանակներու եւ մտաւորականներու հետ:

Նկատի առնելով տարածաշրջանային նոր իրականութիւնները Հայ-Թրքական յարաբերութիւնները կը կարօտին մասնագիտական խոր քննարկման՝ հասկանալու համար, թէ արդեօ՞ք այդ կը բխի Հայ ժողովուրդի տնտեսական ու քաղաքական շահերէն: Այս սիւնակով եւ այլուր կրնանք Թուրքիան կոչել թշնամի, սակայն պետական բարձրաստիճան պաշտօնեան պարտաւոր է իր արտայայտութիւններուն մէջ ըլլալ զգուշաւոր՝ դուռը չփակելու համար ապագայ որեւէ տեսակի զարգացումներու առջեւ: Հետեւաբար, անոնցմէ չենք որ Արմէն Գրիգորեանի մօտեցումը նկատենք «դաւաճանական»:


«ՄԱՍԻՍ»

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture