Դեկտեմբեր 10-ն Մարդու Իրաւուքներու օրն է... Ինչ եղանակ սպասենք յառաջիկայ օրերուն... Լիբանանի համար ժողով Փարիզի մէջ... Զարմանալի նմանութիւններ. BBC-ի անդրադարձը...
Կորիւն վարդապետ Պաղտասարեանի՝ «Երուսաղէմի հայկական թաղամասի գաղտնիքները» գիրքը
Կորիւն վարդապետ Պաղտասարեանի՝ «Երուսաղէմի հայկական թաղամասի գաղտնիքները» գիրքը
16 Նոյեմբեր 2019 , 14:52

Իւրաքանչիւր հայերէն լեզուով (որակաւոր) գիրք՝ նոր կանթեղ մըն է հայ գրականութեան տաճարին մէջ և զայն կ՛ըմբոշնենք եկեղեցիէն ներս մխացող խունկին նման...

Կ՛ըսեն թէ որակը քանակին մէջ պէտք է փնտռել, ճիշդ է, բայց ոչ Երուսաղէմի պարագային, որովհետև քաղաքական խնդիրներ թէ երկրէն հեռացողներ, ժողովուրդի նօսրացում, բոլորը չեն ազդեր, որ Երուսաղէմը տայ կարևոր և որակաւոր գործեր շատ ոլորտներու մէջ...

 
Սակայն ՀԱՅ ԳԻՐՔն ուրիշ է... Շատ բան ժամանակին հետ կրնայ անցնիլ, գիրքն է, որ կը մնայ, գիրը կը մնայ յիշատակող, վկայ մեր դարերով պահուած ձեռագիրները։

 
Իսկ Հայ Երուսաղէմը ամբողջովին առեղծուած մըն է... Այո առեղծուած, տարիներ այստեղ ապրիլով դեռ անտեղեակ կը մնանք պատմութիւն կերտող շատ կարևոր իրականութիւններու, ամէն քայլափոխ այստեղ էջ մըն է այդ պատմութենէն։


Ներշնչող է Հայ Երուսաղէմը, ինքնին պատարագ...


Այստեղ մեծնալով ես ապրած եմ Սրբոց Յակոբեանց պատրիարքութեան երեք գահակալներու ժամանակաշրջաններուն և երեքն ալ հայ գրականութեան նուիրեալներ, Եղիշէ Արք. Տէրտէրեան, Թորգոմ Արք. Մանուկեան, Նուրհան Արք. Մանուկեան։


Չնայած վերոյիշեալ պատրիարքներու նախորդներն ալ եղած են հայ գիրի մշակներ, ձգած են մեծ աւանդ։ Պէտք չէ մոռնալ Նորայր Արք. Պողարեան մեծ բանասէրը և մեծ ուսուցիչը։


Այսօր հայ պատրիարքութեան զինուորեալ միաբանութեան մէջ ի յարգանս բոլորին իրենց վարած պաշտօններուն և գործերուն մէջ, կը փայլին քանի մը երիտասարդ մտաւորական հոգևորականներ, որոնք իրենց դրոշմը պիտի ձգեն ոչ միայն Երուսաղէմի պատմութեան՝ այլև գրականութեան մէջ իրենց գործերով, յօդուածներով և գրական աշխատանքներով։ Եւ այդ դիւրին չէ, որովհետև սաղիմահայ հոգևորականը ամէն բանէ առաջ զինուոր է, բազմազբաղ է և ծանրաբեռնուած զանազան պաշտօններով։


Այդ հոգևորականներն են՝ Ղևոնդ Վրդ. Յովհաննիսեան իր արդէն տասի հասնող գիրքերով։ Կորիւն Վրդ. Պաղտասարեան, որուն նոր լոյս տեսած գիրքին նուիրուած է յօդուածս և Ներսեհ Աբղ. Ալոյեան, որ խմբագիրն է պատրիարքութեան պաշտօնական «Սիոն» ամսագիրին։


Եւ ինչի մասին է Կորիւն Վրդ. Պաղտասարեանի դեռ ամիս մը առաջ միայն լոյս տեսած գիրքը, որուն ընտրուած անունը անգամ «Երուսաղէմի Հայկական Թաղամասի Գաղտնիքները» հետաքրքրութիւն կը յառաջացնէ... Այդ ինչ գաղտնիքներ ունի Երուսաղէմը, որ հեղինակը կ՛ուզէ բացայայտել բոլորիս...


Պէտք է կարդալ ու հասկնալ թէ որքա՜ն շատ են անոնք։ Սակայն գաղտնիք բառը այստեղ գործածուած է աւելի անտեղեակ մնալնուս մասին։


Իսկական խօսող թանգարան մըն է Սրբոց Յակոբեանց Վանքը, որուն մէջ տարիներ ապրելով, ինչպէս ըսի, անտեղեակ մնացած ենք անոր հարստութիւններուն։


Հեղինակին բառերով «Այստեղ ներկայացրել եմ Երուսաղէմի հայոց վանքին վերաբերող երկու տասնեակ հետաքրքիր պատմութիւններ, որոնք ընթերցողին ոչ միայն արժէքաւոր տեղեկութիւններ են հաղորդում Երուսաղէմի հայոց պատրիարքութեան և Սուրբ Երկրում նրա առաքելութեան մասին, այլև սրբագրում են մի շարք տարածուած սխալ տեղեկութիւններ ու պատասխանում վանքին առնչուող մի շարք կարևոր հարցերի»։


Այստեղ նկարագրուած են առաջին տպարանի, աղջկանց վարժարանի, Եսայի պատրիարքի, Խրիմեան հայրիկի, Հրեշտակապետաց ու Փրկիչ վանքերու, վանքի պատերուն արձանագրութիւններուն հետ կապուած և այլ մանրամասնութիւններու մասին։


Գիրքը ընդամէնը 100 էջ է, սակայն այս 100 էջին համար կատարուած է հսկայական ուսումնասիրութիւն և գնահատելի աշխատանք։


Լեզուն շատ սահուն և հասկնալի է և թէև վէպ չէ կամ հեքիաթ, բայց այնքան հետաքրքրական և ուսուցանող, որ մէկ շունչով կարելի է կարդալ և անգամ մը եւս վերադառնալ կարճ ժամանակ ետք։


Մանաւանդ սաղիմահայերը պէտք է կարդան այս գիրքը, որպէսզի Երուսաղէմը չմնայ միայն մանկական յիշողութիւն և պատանեկան ապրումներ, այլ ապրիլ հպարտ երուսաղէմցի, որ մեծցած է հնադարեան այս վանքի կամարներուն ներքոյ և հասկնանք թէ ինչու է այդքան ցանկալի բոլորին Սիոնի բարձունքին բազմած մեր վանքը՝ Հայոց վանքը... Երբեմն օտարներ աւելին գիտեն քան մենք և այս գիրքին արժէքներէն մէկն այն է նաև, որ անդրադառնանք թէ ինչ հարստութեան տէր ենք։


Սոյն գիրքը կարելի է կոչել Սրբոց Յակոբեանց Վանքի հանրագիտարանի մէկ մասը դեռ, որովհետեւ գիրքին վրայ նշուած է Մաս Ա., ուրեմն դեռ շատ բացայայտուելիք գաղտնիքներ կան։


Մուտքդ բարի Վարդապետ, այս ծանր աշխատանքին մէջ։

 

Դոկտ. Անուշ Նագգաշեան
Երուսաղէմ

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture