«1915 թուականին Թալէաթ փաշային աջակցող հայեր կային։ Ցաւօք, այսօր եւս կան»Փայլան շատ սուր կերպով դիմադարձեց Եսայեանին... Մեծ հրդեհ Երեւանի մէջ... Սուրիական բանակի զինուորներ Դամասկոս մայրուղիէն լուսանկար հրապարակած են... Ցեղասպանագիտութեան մեծ կորուստը...
Սուտը եւ ստախօսութիւնը
Սուտը եւ ստախօսութիւնը
14 Օգոստոս 2019 , 10:03

Երբ կա՛յ ճշմարիտը, մարդիկ ինչո՞ւ կը նախընտրեն սուտը եւ երբ կա՛յ ճշմարտախօսութիւնը, ինչո՞ւ ստախօսութիւնը այսքան սովորական է դարձած։

 

Անկեղծօրէն խոստովանինք որ երբեմն ո՛րքան դժուար է ճշմարտութիւնը դաւանիլ, յայտարարել եւ խոստովանիլ, երբ կը գտնուի բիւրաւոր սուտեր, որոնք խօսիլ շատ աւելի դիւրին եւ հրապուրի՛չ է։

 

Մարդկային տակարութիւններէն մէկը եւ գլխաւորն է դժուարէն փախչիլ, խուսափիլ եւ նախընտրել դիւրինը։ «Մտէք նեղ դռնէն, քանի կորուստի տանող դուռը լայն է եւ ճամբան՝ ընդարձած, եւ շատեր կը մտնեն անկէ։ Մինչ դէպի կեանք տանող դուռը նեղ է եւ ճամբան դժուարին, եւ քիչեր միայն կը գտնեն զայն», կ՚ըսէ Յիսուս (ՄԱՏԹ. Է 13-14)։ Մարդիկ կը նախընտրեն ընդհանրապէս սուտը, քանի որ շատ դիւրին է զայն գտնել եւ գործածել, քանի որ ան բազմաթիւ ձեւեր եւ տեսակներ ունի, մինչդեռ ճշմարիտը մէ՛կ է եւ զայն գտնել ջանք կը պահանջէ եւ այդ պատճառով դժուա՛ր է զայն գտնել եւ գործածել։ Եւ մարդիկ փոխանակ ճշմարտութեան՝ սուտը կը նախընտրեն։ Բայց մարդ պէտք է գիտնայ որ մի՛շտ հազուագիւտը թանկագին է…։

 

Արդարեւ, ըստ Սուրբ Օգոստինոս Աւրելիոսի «սուտը կը կայանայ սխալ բան մը ըսելու մէջ, խաբելու դիտաւորութեամբ»։ Տէրը սուտին մէջ կը մատնանշէ «սատանայական» գործ մը երբ կ՚ըսէ. «Դուք ձեր հօրմէն՝ սատանայէն էք, անոր մէջ ճըմարտութիւն չկայ, ան երբ սուտ խօսի, իր խորքէն կը խօսի, քանի որ ստախօս է եւ հայր ստախօսութեան» (ՅՈՎՀ. Ը 44)։ Այս իմաստով սուտը ճշմարտութեան դէմ ամենէն ուղղակի՛ թշնամանք է։ Ստելը՝ ճշմարտութեան դէմ խօսիլ կամ գործել է, մարդս սխալի տանելու՝ սխալ ճամբու առաջնորդելու չար նպատակով։ Ճշմարտութեան եւ մերձաւորին հետ մարդուն յարաբերութիւնը  վիրաւորելով՝ սուտը մարդուն եւ անոր խօսքին Տիրոջ հետ ունեցած հիմնաւոր յարաբերութեան դէմ կը մեղանչէ։ Եւ ստախօսութեամբ կը սկսի ամէն չարիք, քանի որ սուտը մա՛յրն է ամէն չարիքի։ Սուտին ծանրութիւնը կը կշռուի անոր աղաւաղած ճշմարտութեան բնոյթին համեմատ, զայն խօսողին պարագաներուն եւ դիտաւորութիւններուն համեմատ, անոր զոհերուն կրած վնասներուն համեմատ։ Եթէ իսկ սուտը, յինքեան «ներելի մեղք» մըն է, ան կը դառնայ սակայն մահացո՛ւ, երբ ծանրօրէն կը վիրաւորէ արդարութեան, հաւատարմութեան եւ մարդասիրութեան առաքինութիւնները եւ պատճառ կ՚ըլլայ ուրիշ մեղքերու։

 

Իր բնութեամբ իսկ սուտը դատապարտելի՛ է։

 

Սուտը սրբապղծութիւն մըն է խօսքին, որ եղած է ճանչցուած ճշմարտութիւնը ուրիշներուն հաղորդելու։

 

Ճշմարտութեան հակառակ խօսքերով մերձաւորը սխալին առաջնորդելու, տանելու դիտումնաւոր առաջադրանքը, կը գոյացնէ թերացում մը արդարութեան եւ մարդասիրութեան դէմ։

 

Յանցաւորութիւնը աւելի ծանր է, երբ խաբելու դիտաւորութիւնը կրնայ աղէտալի հետեւանքներ ունենալ անոնց համար, որոնք շեղեցուած են ճշմարիտէն։

 

Սուտը, որովհետեւ բռնաբանում մըն է ճշմարտախօսութեան առաքինութեան, ուրիշին վրայ գործուած իսկական «բռնութիւն» մըն է։ Սուտը եւ ստախօսութիւնը մարդը կը խոցէ ճանաչումի իր կարողութեան մէջ՝ որ նախապայմա՛նն է ամէն դատումի եւ որոշումի։ Ան իր սերմին մէջ կը բովանդակէ մտքերուն պառակտումը եւ անոր յարուցած բոլոր չարիքները։ Սուտը եւ ստախօսութիւնը աղէտալի է ամբողջ ընկերութեան համար։

 

Սուտը կը քանդէ վստահութիւնը մարդոց միջեւ եւ կը պատռէ ընկերային փոխյարաբերութիւններուն հիւսուածքը։ Վստահութիւնը մարդիկ իրարու կապող զօրաւոր կապ մըն է, որուն պակասը ծնունդ կու տայ անհամաձայնութիւններու։

 

Ուստի, արդարութեան եւ ճշմարտութեան դէմ գործուած ամէն յանցանք հատուցումի պարտաւորութիւն կը պարտադրէ՝ նոյնիսկ եթէ անոր հեղինակը ներուած ըլլայ։ Երբ անկարելի է հրապարակաւ հատուցանել վնասը, հարկ է ընել զայն գաղտնօրէն։

 

Իսկ եթէ կարելի չէ վնաս կրողին ուղղակի՛ հատուցում կատարել, պէտք է անոր բարոյական գոհացում տալ, յանուն մարդասիրութեան։

 

Հատուցումի այս նոյն պարտաւորութիւնը կը հայի նաեւ այն յանցանքներուն, որոնք գործուած են ուրիշին վարկին դէմ։ Այս նիւթական եւ երբեմն ալ բարոյական հատուցումը հարկ է գնահատուի գործուած վնասին համեմատ։ Ան կը պարտաւորէ ի խղճէ։ Արդարեւ, կան սուտեր, որոնք մինչեւ իսկ կը քանդեն տուներ, ցիրուցան կ՚ընեն ընտանիքներ, թշնամութեան կը վերածեն բարեկամութիւններ, եւ դժբախտաբար մարդիկ կը շարունակեն սուտի վրայ հիմնել ընդհանրապէս իրենց փոխյարաբերութիւնները…։

 

Մաշտոց Քահանայ Գալփաքճեան

«Ժամանակ»/Պոլիս

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture