Հայ քաղբանտարկեալ Համբիկ Սասունեան ազատ պիտի արձակուի... Հայաստանի նախագահը ընդունած է Մակունցը, Մարուքեանն ու Աբովեանը... Սուրիոյ մէջ ռուս-թրքական պատերազմ տեղի կ՚ունենայ. Յոյն զինուորական... Արեւմուտքի եւ Արեւելքի միջեւ Էրտողանի լարախաղը կրնայ շուտով տապալիլ...
Նասրալլա VS Ռահի պայքարը. Կամ Լիբանանին համար «Թատուիլ»ը անձնասպանութեան համազօր է
Նասրալլա  VS Ռահի  պայքարը. Կամ  Լիբանանին համար «Թատուիլ»ը   անձնասպանութեան համազօր է
19 Փետրուար 2021 , 21:56

 Լիբանանի մէջ «նոր» ականը մէջտեղ կը բերուէր ճիշդ այն պահուն, երբ Մարոնիթ համայնքի գլխաւոր պետ՝ Ռահի Պատրիարքը, կիրակնօրեայ իր պատգամին ընթացքին կը խօսէր «Լիբանանեան խնդիր»ը միջազգային հարթակի ճամբով լուծելու ընտրանքներուն մասին։

 

 Այդ յղացքը, որ բաւականին հին արմատներ ունի կը կոչուի՝ «Թատուիլ», որուն հիմքով ալ ՄԱԿ-ի Անվտանգութեան Խորհուրդ կրնայ գումարել արտահերթ ժողով եւ այդ ժողովի աւարտին նկատելով որ Լիբանանի «գործերը» լաւ չեն ստեղծել յատուկ մարմին մը, որ պիտի զբաղուի երկրի խնդիրները լուծելով։

 Բնականաբար, երբ «Լիբանանեան խնդիր» կ՚ըսենք, շատերուս մտքին կ՚ուրուագծուի «Հըզպալլա»ի պարագան, որ վերջին տարիներուն ալ շնորհիւ «Արեւմտեան պլոք»ի լրատուական «դրդումներուն» դարձաւ Մերձաւոր Արեւելքի կափարիչը բացող թիւ մէկ «դրէնտ»։

 

 Նորութիւն մը չէ անշուշտ, որ Պէյրութը, ինչպէս երէկ այսօր եւս կը շարունակէ հանդիսանալ մեծ պայքարներու ու նաեւ տարածաշրջանին մէջ մեծ պայքար տանողներու գեր-տէրութեանց կիզակէտ։

 Այսօր պարզապէս անուններն են փոխուած եւ ընդհանուր ուղղութիւնները, ընդհանուր գիծերն ու մօտեցման յենակէտները կը շարունակեն մնալ նոյնը։

 

 Երէկ թիրախը պաղեստինեան ճակատն էր, որ ինչ-ինչ պատճառներով եւ յաճախ հասկնալիօրէն դարձած էր Լիբանանցի քրիստոնեաներուն «աչքի փուշ»ը, այսօր այդ վիճակը չկայ, սակայն գոյութիւն ունի սուր պայքար, մէկ կողմէ սիւնիի-արեւմտուք «պայմանական» եւ նոյնիսկ «շահակցական» դաշինքին եւ միւս կողմէ ալ գաղափարական հէնք ունեցող շիիթ-ռուսական դաշինքին միջեւ։

 Այս երկուքէն դուրս միւս խաղացողները, պարզապէս փոքր մանրամասնութիւններ են, որոնք բաւականին անուժ են եւ յաճախ ալ կը պայքարին իրենց գոյութիւնը պահպանելու համար։

 

 Մինչ երէկ Լիբանանի միաւորուած գոյութեան մեծ վտանգ կը սպառնար պաղեստինեան զինեալ ներկայութիւնը, այսօր դրուածքն այնպէս դրուած ու խմբագրուած է, որուն հիմամբ «Հըզպալլա»ն դարձած է հիմնական սպառնալիք լիպէրալ եւ ազատական ընկալումներու համար պայքարող երկրի միւս հատուածին համար։

 Ու եթէ մէկդի դնենք առաջ քաշուած թէզին վիճարկելիութեան հիմնական երեսակները տեղ մը պիտի անպայման ընդունինք եւ բացայայտ կերպով ալ ըսենք, որ ինչ-ինչ լարումներէ եւ բաւականիոն տարողունակ զարգացումներէ ետք լիբանանեան հասարակութիւնը տեղ մը հորիզոնական գիծով եւ նոյնիսկ իրար չհասկնալու կամ չհանդիպելու «կարելիութեամբ» կիսուած է երկու մասի։

 Անոնք, որ կը հաւատան, եւ կը յարգեն «Հըզպալլա»ի զէնքը, որ անկախ ամէն տեսակի մեղադրանքներէ Լիբանանին տուաւ գերիշխանութեան եւ հպարտութեան իրաւունքը եւ անոնք, որոնք երկրի բոլոր խնդիրները կը բարդեն այդ զէնքին վրայ եւ կ՚ուզեն նոյնիսկ վրէժ լուծել այդ զէնքէն։

 

 Այս երկու գիծերը կան եւ անոնք յարաշարժ պայքարի մէջ են ու այդ պայքարին մէջ կը մխրճեն շրջանային այն ուժերը, որոնց համար շատ կարեւոր է, թէ ով պիտի բռնէ Պէյրութի «ազդեցութեան երակ»ը իր ձեռքերուն մէջ։

 

 Անշուշտ այս բոլորը վերջին քսան տարուան զարգացումներուն արդիւնքով ամրապնդուեցան, սակայն մտահոգիչն այն է, որ նոյն «Հըզպալլա»ի զէնքին խնդիրը, անոր օրինականութեան կամ ոչ օրինականութեան, ու հետեւաբար նաեւ «Լիբանանեան խնդիր»ը ամբողջ աշխարհի դատին ներկայացնելու միտումը դուրս կը սահի, այս անգամ երկրի քրիստոնեաներու թիւ մէկ պատասխանատուի բերնէն առիթ տալով մտածելու, որ Լիբանանին համար նախատեսուած է, բաւական «իւղոտ» եւ նոյնիսկ մեծ խլրտումներով «եփուած» ճաշ մը, որուն եփուիլը ու ապա ընդամէնը կարճ ժամանակի մը մէջ «թափուիլ»ը փորձանք պիտի դառնայ, ոչ միայն Լիբանանին, այլ ամբողջ շրջանին համար։

 

 Պատկերն ամփոփելու համար հարկ է անպայման շեշտադրել, որ մինչ Պատրիարք Ռահի կը փորձէ աշխարհը օգնութեան «կանչել», որպէսզի «լուծուի» Լիբանանի թնճուկը, իսկ անդին «Հըզպալլա»ի առաջնորդ Սէյիտ Հասան Նասրալլան, շատ ինքնավստահ  կը յայտարարէ, որ լիբանանեան խնդրդի լուծման իրական բանալիները կը գտնուին միմիայն լիբանանցիներուն քով։

 Ու հոս է նաեւ, որ Լիբանանցիք պարտաւոր են ընտրել կայուն եւ տեղ հասցնող ճանապարհը, որպէսզի հեռու պահեն երկիրը ամեհի եւ նոյնիսկ կործանարար ցնցումներէ։

 

 «Արեւելք»

 

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture