Ապրիլեան պատերազմ, խաղաղապահ զօրքերու հետ Աֆղանիստան ու կրկին Արցախ, որ Դերենիկի վերջին պատերազմը դարձաւ (տեսանիւթ)... Փաշինեան պիտի մեկնի Մոսկուա... Նաւթի գինը կրնայ աճ գրանցել, իսկ Ռուսաստանի տնտեսութիւնը բարելաւուիլ... Ճերմակ քաղաքը մնաց հեռուն......
Որքան պիտի տեւէ այս խաղաղութիւնը. Սթիւն Սեստանովիչ
Որքան պիտի տեւէ այս խաղաղութիւնը. Սթիւն Սեստանովիչ
19 Նոյեմբեր 2020 , 20:53

 

Հեղինակաւոր Քոլոմպիա համալսարանի պրոֆեսոր, դիւանագէտ՝ Սթիւն  Սեստանովիչ կը գրէ, թէ 9 Նոյեմբերին ստորագրուած եռակողմ յայտարարութիւնը, որով Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութեան գօտիին վրայ դադարեցուեցաւ կրակը, իրականութեան մէջ շատ աւելին է, քան սոսկ ռազմական գործողութիւններու դադարեցում: Այնտեղ փաստացի կան վերջնական հաշտութեան պայմանագրի բազմաթիւ տարրեր: Քանի որ ռազմական գործողութիւններու ընթացքին կրակի դադարեցման վերաբերեալ նախկին պայմանաւորուածութիւնները խախտուած են, նոր յայտարարութեան վերաբերեալ վատատեսութիւնը հասկնալի է, սակայն հիմքեր կան ենթադրելու, որ գործարքը երկարաժամկէտ ըլլայ:

 

Մօտ երկու հազար խաղաղապահի ներկայութեան պայմաններուն, նախագահ՝ Ալիեւի համար չափազանց անխոհեմ կ'ըլլար նոր յարձակման մասին հրաման տալը, իմանալով, որ իր զօրքերը կրնան ի վերջոյ կռիւի մէջ մտնել ռուսական զօրքերուն հետ: Դեռեւս հոկտեմբերին Վլատիմիր Փութինը յստակ ակնարկած էր, որ Ռուսաստանը Հայաստանին պաշտպանելու հարցով չի միջամտեր, քանի դեռ ՀՀ տարածքը յարձակման չէ ենթարկուած: Սակայն հիմա, երբ Լեռնային Ղարաբաղի մէջ տեղակայուած են ռուսական զօրքեր, ռազմական գործողութիւններու վերսկսման պարագային անոնք ստիպուած կ'ըլլան միջամտելու: Մինչդեռ Ատրպէյճանը, ըստ յիշեալ յայտարարութեան, իրաւասու չէ նախանշուած ժամկէտէն շուտ պահանջել ռուս խաղաղապահներու դուրս ելլելը: Եթէ Ատրպէյճանը փորձէ արդէն ունեցած յաղթանակէն ալ այն կողմ երթալ ու վերցնել ամբողջ Լեռնային Ղարաբաղը, ինքզինք աւելի մեծ խնդիրներու առջեւ կը կանգնեցնէ, նոյնիսկ եթէ ռուսական զօրքերուն հետ բախումէն հնարաւոր ըլլայ խուսափիլ: Այս պարագային Ատրպէյճանը ստիպուած կ'ըլլայ ընտրութիւն կատարելու հայ բնակչութեան ցեղային զտումներու եւ դաժան շրջափակման միջեւ:

Նոյնիսկ եթէ ձեռք բերուած պայմանաւորուածութիւնները պահպանուին, դժուար թէ անոնց յաջորդեն դիւանագիտական լուրջ քայլեր. Ալիեւը հրապարակաւ բացառած է ԼՂ ինքնավարութեան կարգավիճակի հնարաւորութիւնը, քանի դեռ ինք նախագահ է: Իսկ Հայաստանի համար, ներքաղաքական բանավէճերու գլխաւոր հարցը պիտի ըլլայ, որու վրայ դնել ռազմական պարտութեան մեղքը: Ստեղծուած իրավիճակին մէջ ՀՀ կառավարութիւնը Ատրպէյճանի հետ երկխօսելու համար քիչ խթաններ կ'ունենայ:

Լեռնային Ղարաբաղը տասնամեակներ շարունակ կը համարուէր «սառեցուած» հակամարտութիւն, սակայն կարճատեւ եւ անակնկալ «հալեցումէ» ետք, այն կրկին դարձաւ «սառեցուած»:

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture