11 հայ զոհուած է, 250-ը վիրաւորուած է Պէյրութի պայթումէն. Հայ պատգամաւորի յայտարարութիւնը... Հայաստան բժշկական օժանդակութիւններ պիտի ուղարկէ աղիտեալ Լիբանանին... Պէյրութի պայթումին հետեւանքով կան տասնեակ զոհեր... Հայոց լեզուի ուսուցիչներս (4)...
Սեւակ Արծրունի. Մենք սկսած ենք տարուիլ արդէն փուլ եկող արեւմտեան արժէքներով
Սեւակ Արծրունի. Մենք սկսած ենք տարուիլ արդէն փուլ եկող արեւմտեան արժէքներով
21 Յունիս 2020 , 21:31

-Պրն. Արծրունի, Ինչ խօսք, դժուար օրեր կ'ապրինք։ «Քովիտ-19»ի հետեւանքով մեր երկիրն ու ժողովուրդը  յայտնուած  են բաւական բարդ դրութեան մը մէջ։ Կը խօսուի համընդհանուր քոլափսի մասին. Ինչպէ՞ս կը գնահատէք այսօր ստեղծուած  իրավիճակը։


Ես շաբաթներ առաջ այդ մասին իմ կարծիքը գրաւոր յայտնած եմ, եւ այն, ինչ գրած եմ, ճիշդ այդպէս ալ ըրած եմ՝ փոխած եմ իմ եւ իմ անմիջական շրջապատի կենսակերպը, եւ ամենակարեւորը, կը վերանայիմ իմ հետագայ կեանքի ամբողջ տեսլականը: Պէտք է փոխել ամէն ինչ մեր կեանքին մէջ, ընդհուպ վերանայիլ մեր մէջ արմատացած սովորութիւնները: Հարկաւոր է ապրիլ այլ կերպ: Վերափոխել նոյնիսկ հաճոյքի, ժամանցի, կենցաղի տնտեսման,  նոյնիսկ՝  բնազդային որոշ սովորոյթներ: Եւ այդ ամէնը պէտք է ընել ոչ միայն Քովիտ-19-ի, այլ նաեւ մոլորակի գերբնակեցման եւ համաշխարհային տաքացման հետեւանքով մեզի սպասող մեծ ցնցումներու պատճառով: Քոլափս պիտի ըլլայ  երկրագունդի որոշ մասերուն մէջ, սակայն, քոլափսը, հաւատացէք հոգեբանական եւ գաղափարական գործօններու հետեւանք պիտի ըլլայ: Այսինքն այն ժողովուրդները, որոնք ինքնուրոյն եւ ինքնաբաւ կ'ըլլան, կը կանխատեսեն իրենց ապագան, անոնք կ'օգտուին յետհամաճարակային իրավիճակէն, իսկ արեւմտեան մոտելը բռնազբօսիկ կերպով շալակած թոյլ հասարակութիւնները  կը փլուզուին:

 

-Հայաստանը ի՞նչ պէտք է ընէ՝ այս  իրավիճակէն դուրս գալու համար: Որո՞նք են գլխաւոր քայլերը, եւ անոնց համար բաւարար ներուժը  ունի՞նք  այսօր։


Մեր ժողովուրդի ներուժը անվերջ է, սակայն անոր ներուժի մեծ մասը կ'ինքնաոչնչացուի քանի մը միֆերու պատճառով: 18-րդ դարուն մեր մտաւորականութիւնը սկսաւ մեր ժողովուրդի դաստիարակման գործընթաց: Մխիթարեանները, բայց նաեւ հայկական պահպանողական քաղքենիութեան այլ շարժումներ Մատրասի, Փարիզի, Ղրիմի, Մոսկուայի եւ երկրագունդի շատ այլ քաղաքներու մէջ սկսան կրթել հայրենի ժողովուրդը, որ կ'ապրէր աղքատութեան ու յետադիմութեան մէջ ոչ միայն Հայաստանի հեռաւոր գաւառներուն մէջ, այլ նոյնիսկ Կոստանդնուպոլսոյ ու Թիֆլիսի նման կարեւոր կեդրոններու մէջ: Անոնք երկու դար շարունակ մեր ազգը հասցուցին զարթօնքի:

Այսօր ցաւով կ'ըսեմ, որ նոյն բանը պէտք է ընել: Հարկաւոր է հայութիւնը ետ բերել իրականութիւն, դատողականութեան (փրակմաթիզմի) դաշտ: Մենք տարուած ենք արդէն փուլ եկող արեւմտեան արժէքներով եւ մեր ներուժը կը սպառենք անոնց միֆերուն հաշուոյն:

Ամէն կողմ միֆեր են․ Ռուսական դաշնակիցէն կատարեալ անկախացման, Փոքր Ասիական եւ օսմանեան անցեալի դրժման միֆ, ապազգային համաշխարհայնացման անշրջանցելիութեան միֆ․․․ Այս բոլորը ոչ թէ արդիապաշտութեան (մոտերնիզմի), այլ յետադիմականութեան եւ խաւարամտութեան արդիւնք է:

Մեզմէ շատերը անկեղծ կը հաւատան բաներու, որոնց մասին ոչինչ գիտեն: Անոնք պարզապէս սխալ ու մակերեսային կը պատկերացնեն ե՛ւ անկախութիւնը, ե՛ւ համաշխարհայնացումը, ե՛ւ պահանջատիրութիւնը: Օրինակ, մենք համաշխարհային ազգ ենք, թէկուզ տուտուկով, հաստ պեխերով, եւ եղած ենք միշտ: Հիմա ո՞վ մեր միտքը մտցուցած է այն գաղափարը, որ համաշխարհայնացած (կլոպալիստ) տղամարդը կ'ըլլայ անպայման ականջօղով եւ պոչիկով: Կամ՝ ռուսատեացութեան այս ջղացնցական (հիսթերիք) ալիքը. ես ֆրանսական մշակոյթի կրող եմ, Ռասինն ու Վոլթերն են իմ մտքի փարոսները, իսկ ռուսերէն չեմ գիտեր, հինգ լեզու գիտեմ, բայց ռուսերէնը անոնց մէջ չէ:  Սակայն հասկցած եմ, որ Ռուսաստանի հետ հայութեան դաշնակցումը ո՛չ մշակոյթի, ո՛չ կրօնի, ո՛չ ճաշակի խնդիր է: Ռուսաստանը մեր պետութեան եւ ազգի կայացման գործին մէջ անշրջանցելի է՝ տնտեսութեան եւ թրքական վտանգի պատճառով: Յետոյ գիտէ՞ք, ամէն առաւօտ արթննալ ու ըսել՝ ես բժիշկ եմ, ես բժիշկ եմ, բաւական չէ  բժիշկ դառնալու համար: Բժիշկ ըլլալու համար հարկաւոր է երթալ, ուսում ստանալ: Կ'ուզենք անկախ ըլլալ, պէտք է աշխատինք այդ ուղղութեամբ օր ու գիշեր, ու յետոյ, անկախութեան դիրքերէն վերագնահատել հայ-ռուսական համագործակցութեան հեռանկարները: Առասպելներով ու անգլերէն ըսած wishful thinking-ով աշխարհաքաղաքականութիւն չես փոխեր:

 

-Այս ամէնով հանդերձ,  որպէս  հայրենադարձ գործարար,  լաւատե՞ս  էք մեր երկրի ապագայի հանդէպ:


Հասարակական գործունէութենէն ես նախընտրեցի անցնիլ գործարար դաշտ եւ հեռու մնալ նեղ քաղաքականութենէն: Այնտեղ այս պահուն կան խնդիրներ, սակայն անոնք բոլորն ալ անցողիկ են: Մեր ժողովուրդը խոհեմ է եւ հարկ եղած պահուն ներկայ եւ զգաստ կը կանգնի պատմութեան առաջ:

Իրականութեան մէջ մենք ունինք երեք գերխնդիր՝ ձերբազատուիլ միֆերէն եւ սուտ հերոսներէն, կառուցել գերարդիական հզօր բանակ եւ ամենակարեւորը՝ սկսիլ կայուն զարգացման հայկական մոտելի ստեղծման համահայկական գործընթաց, որն ալ այս պահուն մեր գլխաւոր աշխատանքն է: Այս երրորդ ուղղութեան մէջ հայրենադարձները մեծ դեր կրնան խաղալ, եւ համոզուած եմ, կը խաղան:


Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture