Սուրիոյ պատերազմէն ի վեր առաջին նշանակում. Տ. Աղան աբեղայ Երնջակեան ծառայութեան կոչուեցաւ Դամասկոսի մէջ... Հայաստանի մէջ մեկնարկած է սահմանադրական փոփոխութիւններու հանրաքուէի քարոզարշաւը... Սուրիոյ բանակը հարուածած է Հալէպի «Շէյխ աքիլ» շրջանին մէջ գտնուող թրքական յենակէտ մը... Տարուան լաւագոյն դերասանը Եոաքին Ֆենիքս...
«Լիբանանը չփլուզուելու համար այսօր պէտք ունինք հրաշքի». Տօքթ. Ռաֆֆի Փօլատեան
«Լիբանանը չփլուզուելու համար այսօր պէտք ունինք հրաշքի». Տօքթ. Ռաֆֆի  Փօլատեան
20 Յունուար 2020 , 20:27

-Ինչպէ՞ս կը մեկնաբանէք շաբաթ օր ստեղծուած վիճակը՝ Պէյրութի մէջ։


Հիմա վիճակը  միաժամանակ ծիծաղելի  եւ  միւս կողմէ  ալ լալիք է, որովհետեւ նոյն խումբի մարդիկ իրար հետ չեն համաձայնիր, ղեկավարները աթոռակռիւի ետեւէն են, կարծես ուրիշ մոլորակի վրայ կ'ապրին, քաղաքը կ'այրի, շուկան ամենապարզ դեղորայքի պակասը սկսած է երեւալ, օրինակ՝ սրտի մեքենաներու բարդերը (պաթարիա) չկայ շուկան, կրնա՞ք պատկերացնել ինչքան մարդ կրնայ մահանալ, եւ դեռ իրենք աթոռի կռիւ կ'ընեն, հոգերնին չէ:

Հիմա ցուցարարներուն մէջ ուրիշ՝ վնասատու մարդիկ մտած են, եւ շատեր կ'ըսեն, որ անոնք Թրիփոլիէն եկած են։ Անշուշտ 3-րդ 4-րդ կողմեր սկսած են խառնուիլ, վերջը ի՞նչ պիտի ըլլայ, չենք գիտեր, շատ մութ է վիճակը:

Մարդիկ կը սպասեն, որ 48 ժամէն նոր կառավարութիւն կազմուի, սակայն այդ ալ հարցական է։ Այսօր Լիբանանի  մէջ ստեղծուած   իրավիճակը   ինձ կը   տանի դէպի  70-ականներ  ու   կը յիշեմ  յատկապէս  1975  թուականը,  երբ լիբանանեան բանակը պիտի տարածուէր  մայրաքաղաքին  մէջ, որ  զինեալ պաղեստինցիներուն եւ  տեղական  միլիցներուն միջեւ  սկսած   բախումները  դադրեցնեն, սակայն   բանակը չգնած    այդ կարեւոր քայլին  այն  պատճառով, որ  օրուայ   վարչապետ Ռաշիտ Քարամէն դէմ  էր  այդ քայլին...  Այսօր կարծես անցեալի   այդ պատմութիւնը ինքզինք կը կրկնէ, եւ  յուսանք,  որ բախումները քաղաքացիական պատերազմի  չեն  հասցըներ  Լիբանանը։

Միջազգային ընտանիքն ալ հիմա զբաղած է Պերլինի վեհաժողովով, Լիպիոյ հարցով, Լիբանանի հարցով զբաղող չկայ: Բայց յայտնի է, որ   միջազգային  հարթակի վրայ իրենց ազդեցութիւնը ունեցող   գաղտնի  սպասարկութիւններ    հետամուտ են, որ    երկրին մէջ լարումը  մեծնայ  եւ անոնք   վարագոյրներու  ետին  նստած   փողոցը  կը շարժեն, ստեղծելով բաւական մտահոգիչ  վիճակ մը։

 

-Առհասարակ մտահո՞գ  էք  ապահովական խլրտումներու կամ նոյնիսկ ներքին արիւնահոսութեան խնդրով։

 

Անձնապէս շատ մտահոգ եմ ապահովական խլրտումներու ուղղութեամբ, որովհետեւ կարծես ներքին ապահովութեան ուժերը, կամ նոյնիսկ ՝ բանակը, դէմ դնելու կամ նոյնիսկ ինքզինք պաշտպանելու հրաման չունին: Ուրիշ բան մը եւս կայ, եթէ երկրին մէջ դրամական վիճակը այսպէս շարունակուի, ապա  պետական պաշտօնեաները, ոստիկաններն ու զինուորականները պիտի չկարենան իրենց օրապահիկը ապահովե: Պարզ օրինակ մը տամ, եթէ լոլիկի մածուկին գինը 2500 ոսկիէն հասած է  9500 ոսկիի, եւ  վերջին օրերուն արդէն հասած է 11 500  լիբանանեան ոսկի, ապա  կրնաք պատկերացնել կացութիւնը: Եթէ հրաշք մը չպատահի, այո՛, արիւնահեղութեան պիտի երթանք:

 

-Ինչպիսի՞ն է վիճակը Լիբանանի հայկական թաղամասերուն մէջ։


Մինչեւ օրս, հայահոծ շրջաններուն մէջ որեւէ  մտահոգիչ բան չկայ, ցոյցերը, խլրտումները մեր շրջաններէն հեռու են: Սակայն, վստահ գիտէք, որ հայկական թաղամասերուն մէջ արդէն մէկ տարիէ աւելի, այսպէս, գաղտնի ձեւով, ոչ բացայայտ գիշերապահութիւններ տեղի կ'ունենան, որոնք սկսած էին շրջանին մէջ սուրիացիներուն կամ քիւրտերուն դէմ դնելու համար, բայց հիմա արդէն ամէն մարդ սկսած է իր շէնքը, տունը պաշտպանել: Մինչեւ հիմա հայերուն վնասող չեղաւ, բայց յաճախ խօսք լսցնելու պէս կ'ըլլայ, թէ՝ հայերը ո՞ւր են, ինչո՞ւ չեն մասնակցիր եւ այլն: Հայութիւնն ալ կարծես այդ խօսքերուն անուղղակի պատասխան մը տուաւ, որովհետեւ այսօր մեծ թիւով հայեր արդէն սկսած են գաղթել դէպի արտասահման, ընդհանրապէս մեծամասնութիւնը կ'ուղղուի հայրենիք, մնացածը՝ այլուր՝ Աւստրալիա, Ֆրանսա, Ամերիկա, Գանատա: Գաղտնիք չէ նաեւ, որ Գանատան  միշտ  ալ փախստականներու համար  որ  դուռերը բացած է եւ մեծ թիւով հայեր սկսած են դուրս ուղղուիլ:

 

-Այս ընթացքը եթէ շարունակուի, Լիբանանը կրնա՞յ փլուզուիլ։


Լիբանանը արդէն փլուզման սեմին է. նոյնիսկ մեծ տարերքներու ժամանակ լիբանանեան լիրան կամ դրամատուները երբեք այսպիսի ծանր կացութեան չէին մատնուած: Այսօր չենք գիտեր, թէ տնտեսական այս վիճակը ինչքան կը դիմանայ, ժողովուրդը եթէ նոյնիսկ դրամ ունի, այդ դրամն ալ իր ձեռքը չէ, որովհետեւ մենք շատ լաւ գիտենք, որ լիբանանցիք իրենց դրամները դրամատուներու մէջ կը պահեն, եւ դրամատուները տոկոսներ եւ տարբեր դիրութիւններ կու տային: Բայց հիմա երկիրը փլուզման մէջ է, հրաշք մը միայն մեզ  կրնայ փրկել այդ վիճակէն, մանաւանդ, եթէ տարբեր մոլորակի վրայ գտնուող մեր ղեկավարները չարթննան իրենց թմբիրէն եւ կամ շարունակեն լսել այդ խօսքերը, թէ՝ մի վախնաք, դիմացէք, երկար շունչ առէք, բան մը պիտի չըլլայ ձեզի,  այո՛, կրնայ փլուզուիլ  եւ այն ամբողջը, որ Հարիրիի շրջանին վերաշինուեցաւ, կրնայ քանդուիլ:

 

-Ձեր կարծիքով ո՞վ կրնայ իրական լուծում մը տալ Լիբանանին։


Միայն  լիբանանցիներու ներքին համաձայնութիւնն է, որ կրնայ լուծել  Լիբանանի առաջ  ծառացած  հարցերը։ Ժողովրդային այս պոռթկումը լաւ էր, բայց դժուարը այն է, որ շարժումը ղեկավարութիւն չունեցաւ. հիմա կրնանք ըսել, որ   շարժման  մէջ  մտած են  կասկածելի տարրեր, որոնք կը փորձեն  երկիրը քաոսի տանիլ։  Մենք  այդ  վիճակին ականատես եղանք  անցնող օրերուն  ու եթէ   այդ վիճակները  շարունակուին, ապա   երկիրը լաւ    տեղ  պիտի չերթայ...

Միւս  կողմէ   երկրի  քաղաքական  աւագանին  այլ  աշխարհի մէջ է: 

Իմ կարծիքով    լուծում  գտնելը  միայն լիբանանցիներէն կախեալ չէ, դուրսէն  անպայման պէտք է միջամտութիւն մը ըլլայ: Բայց դուրսի միջամտութիւնը, բոլորս ալ գիտենք, որ որոշ պահանջներու դիմաց պիտի ըլլայ. արեւմտեան աշխարհը առաջին հերթին պիտի ուզէ «Հըզպալլա»ն  ընկճել,  իսկ արեւելեան   ճակատը  տակաւին յստակ յայտ մը չէ ներկայացուցած, թէ  ինչ    պահանջներ կամ ակնկալութիւններ ունի։ Այսօրուայ  սակարկութիւնը կարծեմ այն է, թէ՝ միջազգային ճատրակի սեղանին վրայ եթէ Լիբանանը ասոր կամ անոր տրուի, դիմացը ի՞նչ պիտի առնուի: Իսկ թէ այդ «պազար»ը ինչո՞վ կը վերջանայ՝  ամենալաւ գուշակն  անգամ  չի գիտեր:

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture