Լիբանանի բողոքի ալիք օր 36. Սպասողական վիճակ.Աուն «Անկախութեան ուղերձ» պիտի յղէ լիբանանցիներուն... Հրդեհ ՝ Երեւանի հանրայայտ «Տոլմամա» ճաշարանի տանիքը... Հարիրի կրնայ դուրս գալ խաղէն.The Independent... Շահան Պէրպէրեանի Կոմիտասը (Կոմիտաս 150)...
Եթէ պատերազմը շարունակուի, Սուրիոյ հիւսիսային շրջանները պիտի հայաթափուին. Քոպանիէն խոյս տուած հայորդի
Եթէ պատերազմը   շարունակուի, Սուրիոյ հիւսիսային շրջանները պիտի հայաթափուին. Քոպանիէն խոյս տուած  հայորդի
12 Հոկտեմբեր 2019 , 13:40

«Արեւելք»ի հարցերուն կը պատասխանէ   թրքական ներխուժման հետեւանքով  Քոպանիէն դուրս եկած բժիշկ  Յակոբ Յարութիւնեանը.

 

-Որքա՞ն ժամանակէ ի վեր  կը ծառայէիք Քոպանիի մէջ:


Քսան տարիէ ի վեր, որպէս բժիշկ կ՚աշխատիմ Արաբունար ՝ Քոպանիի մէջ:


 

-Ինչո՞ւ որոշեցիք հեռանալ Քոպանիէն, ի՞նչ էր պատճառը:


Քոպանիէն դուրս գալու պատճառը այն էր, որ մենք մեծ վախի մէջ էինք, քանի որ  լսած էինք, որ Թուրքիան, «Ազատ բանակ»ին հետ համատեղմ, յարձակում պիտի գործէ, մանաւանդ որ, չորս տարի առաջ, Քոպանիի պատերազմի ժամանակ, որուն ընթացքին հոն կը գտնուէի, տեսած էինք տառապանքը, ապրած էինք վախը, սարսափի մթնոլորտը: Այս անգամ ալ, մասնաւորապէս մենք, որպէս հոն գտնուող հայեր,  վախը ունեցանք, որ թուրքերը հաշուեյարդար  կը տեսնեն մեր հետ...։  Մենք, որպէս հայեր, տեսած ենք անոնց ոճիրը եւ մեզի համար այդ  գործելաոճը   օտար  չէ։  Ոճիր, սպանդ, եւ տեղահանութիւն,  այսօր այդ  վիճակը կը տիրէ  Սուրիոյ հիւսիս-արեւելեան  շրջաններուն մէջ ...։ Քոպանիի մէջ ես ու  բժիշկ Աբրահամ Գարակիւլէեանը    ճանչցուած   ու յարգուած ենք   բոլորին  կողմէ  ու   այդ  քաղաքին մէջ   ուրիշ  հայեր չկան։ Մօտիկ անցեալին  կային  նաեւ արհեստաւոր հայեր, որոնք մեզմէ առաջ դուրս եկան Քոպանիէն: Մէկ խօսքով, որոշեցինք դուրս գալ՝ վախնալով որ ֆիզիքական վնասի կ'ենթարկուինք եւ  կը սպաննուինք։

 

 

-Ինչպէ՞ս էր ձեր ճամբան, ի՞նչ դժուարութիւններէ անցաք մինչեւ  ձեր Հալէպ հասնիլը: 


Երբ Քոպանիի արուարձանին մէջ մէկէ աւելի գիւղերու վրայ ռմբակոծութիւն եւ  ապա յարձակում սկսաւ, երբ լսեցինք արձակուած ռումբերու ձայները, վախցանք եւ որոշեցինք դուրս գալ:

Ճամբորդութիւննիս դժուար էր, գիշերով ճամբայ ելանք, ժամը 9:00-ի մօտերը, ճամբան բազմաթիւ անցարգելներ կային, հարիւրաւոր քաղաքացիական  ինքնաշարժներու կուտակումներ, ամէն մէկ անցարգելի մօտ երբեմն  2-3 ժամ սպասեցինք, երկար վիճաբանութիւններ ունեցանք, բացատրեցինք անոնց, որ մենք Հալէպէն ենք եւ այստեղ առաքելութիւն կ'իրականացնէինք, աւարտած ենք մեր առաքելութիւնը եւ պիտի վերադառնանք։ Մէկ  խօսքով՝  բաւական  դժուար  էր    ճանապարհը, սակայն ի վերջոյ կարողացանք  ապահով կերպով Հալէպ  քաղաք  հասնիլ։

 

-Ձեր կարծիքով, Թուրքիոյ կողմէ   կատարուած   այս յարձակումը երկա՞ր կը տեւէ:


Ես կը կարծեմ այս եղածը աւելի շատ քաղաքական խաղ է, քան ռազմական, քանի որ ծրագրուած բան կայ տարածաշրջանին մէջ իրականացուելիք։ Եփրատի արեւելեան շրջանին մէջ երկիրներու միջեւ պայքար կայ, եւ յստակ է, որ  ոչ միայն ԱՄՆ-ի, այլ նաեւ Ռուսաստանի, Իրանի, Թուրքիոյ կողմէ բան մը կը պատրաստուի այս շրջանին համար։ Իսկ քիւրտերը այդ խաղին մէջ    կարծես «ճոքեր»ի  վերածուած են, կը շահագործէին  բոլորին  կողմէ։  Չմոռնանք, որ  քիւրտերուն համար նախատեսուած  եւ Եփրատի արեւելեան շրջանին համար  գծուած  ծրագիրը ձախողեցաւ։ Հարկ չկայ   յիշեցնելու,  որ ձախողումը եղաւ միաջազգային համաձայնութեամբ, իսկ մենք, որպէս այս շրջանին մէջ գտնուող փոքրամասնութիւններ, այդ խաղին զոհը դարձանք: Յատկապէս որպէս հայեր, գտնուելով Թուրքիոյ մօտ, մեր վախը մեծ էր, քանի որ Թուրքիոյ միտումներն ու մօտեցումները յայտնի են բոլորին համար։   Այս շարունակուող պատերազմը, Եփրատի արեւելեան շրջանին մէջ տեղի ունեցածը, փոքրամասնութիւններու տեղահանութիւնը, յատկապէս հայերուն եւ քրիստոնեաներուն հանդէպ, մենք կը համարենք ցեղասպանութեան շարունակութիւն:

Ես կը պահանջեմ համայն աշխարհի երկիրներէն, յատկապէս որոշում կայացնող երկիրներէն եւ մարդասիրական կազմակերպութիւններէն, որ դատապարտեն Թուրքիոյ արարքը եւ  կարեւոր   գործնական   քայլերու ձեռնարկեն  այս  ողբերգութիւններուն վերջ  մը տալու համար։ Մենք, որպէս հայեր, վտանգուած ենք ու եթէ պատերազմը  շարունակուի Սուրիոյ հիւսիսային   շրջանները    ամբողջապէս պիտի հայաթափուին։

 

-Մտահո՞գ էք Գամիշլիի    վիճակով:


Անշուշտ որ մենք վախ ունինք եւ մտահոգ ենք Գամիշլիի մէջ մեր ժողովուրդի  վիճակով, հոն գտնուող հայերուն համար։ Գաղտնիք չէ, որ  Սուրիոյ մէջ Հալէպէն ետք    հայութիւնը մեծ   թիւ  կը կազմէ Գամիշլիի  մէջ, ու այդ  քաղաքը  տարբեր առումներով ալ կարեւոր նշանակութիւն  ունի մեզի համար։  Մենք քիւրտերու ինքնակառավարման մարմնի գոյութեան ներքոյ ոչ մէկ նեղութիւն տեսանք: Մեզ կը յարգէին  եւ բոլոր  դիւրութիւնները  տուած են։ Այսօր նոր իրավիճակ կը տիրէ ու տեղի ունեցող դէպքերն անշուշտ  մեզի  խորապէս կը մտահոգեն ու կը վրդովեցնեն։

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture