ՀՄԸՄ-ի շռնդալից յաղթանակը Ռիատի խումբին դէմ (Տեսանիւթ)... 7 օր առաջնագիծին. Ատրպէյճանը աւելի քան 1900 կրակոց արձակած է Արցախի ուղղութեամբ... Մալիի մէջ ահաբեկչութիւն. Զոհերու թիւը անցած է 100 -ը... Ս. Զատկուան շրջանի տօները Զէյթունի մէջ...
Մեր լեզուն, կորսնցուցինք, բայց մեր ինքնութիւնը մինչեւ մահը պիտի պահպանենք. Գերմանաբնակ Արշալոյս Ուզունեան
Մեր լեզուն,  կորսնցուցինք, բայց մեր ինքնութիւնը մինչեւ  մահը պիտի պահպանենք. Գերմանաբնակ  Արշալոյս Ուզունեան
14 Մարտ 2019 , 00:18

Արեւմտահայաստանի  հայերը՝ Պոլսէն եկած, իրենց մայրենի լեզուն չեն գիտեր, եւ եկեղեցի այցելելու ժամանակ չեն հասկնար հայերէն ժամերգութիւնը

 

Գերմանաբնակ Լուսին Ուզունեանը սիրով կը կրէ իր մեծ մօր՝ Արշալոյսի անունը, որ Ցեղասպանութենէն մազապուրծ եղած եւ Թուրքիոյ մէջ պատսպարուած հարիւրաւոր երեխաներէն մէկն էր: 31 տարի առաջ Թուրքիայէն Գերմանիա արտագաղթած Լուսին Ուզունեանը շատ լաւ կը յիշէ պատմութիւնը, որուն բովով անցած են իր նախապապերը:

Կը յիշէ իր նախապապերէն մեծ հողատէր Պարսամ աղայի պատմութիւնը, որ, չդիմանալով իր աչքին առջեւ որդիներուն, փեսային գլխատման տեսարանին ու հայ ժողովուրդին հասցուած վիշտին, ինքնասպանութիւն գործած է: Անոր եղբայր Գրիգոր աղան եւս հարուստ եղած է: Ուզունեանը հպարտօրէն կը պատմէ, որ բոլորը եղած են ուսեալ ու կիրթ մարդիկ: Այս ամէնէն աւելի ցաւալի եղած է իրենց մեծ հօրաքոյր Սիրանուշին պատմութիւնը, որուն շնորհիւ ալ փրկուած են իր Արշալոյս մեծ մայրն ու եւս տասնեակ երեխաներ, թէ ինչպէս, կը պատմէ.

«Սիրանուշի ամուսնութենէն մէկ տարի չանցած՝ կը սկսի Ցեղասպանութիւնը: Մարդասպան Մեհմէտ Նուրի աղան կը գլխատէ Սիրանուշի ամուսինն ու երեք եղբայրները, ապա կը ստիպէ Սիրանուշին ամուսնանալ իր հետ:  Կը համաձայնի, որպէսզի փրկէ Պարսամեան ընտանիքի 10 երեխաները՝ 7 տղաներն ու 3 աղջիկները, ապա մարդասպան Մահմուտէն 3 որդի  կ'ունենայ: Հայազգի երեխաները կը գտնուէին Սուքրի աղայի մօտ: Ան իմ մեծմօր՝ Արշալոյս Ուզունեանին կը գտնէ Սուքրի աղայի մօտ՝ մեր գիւղին մէջ, կը վերցնէ, կը պահէ, յետոյ կ'ամուսնացնէ իմ մեծհօր՝ Կարապետ Պաքիրճեանի հետ, որ 10 փրկուած երեխաներէն մէկն էր»:

Այսօր փրկուածներուն մէկ մասը Թուրքիա է, միւսները արտագաղթած են: Իրենք ալ 1986-ի 21 սեպտեմբերին տեղափոխուած են Գերմանիա, ամուսինը եւս թրքահայ է, արհեստաւոր, որ կարողացած է իր փոքրիկ արհեստանոցը ստեղծել ու զբաղիլ ծխատարներու մասերու արտադրութեամբ: Դիւրին չէ եղած երիտասարդ ամուսիններուն համար Գերմանիոյ մէջ կայանալը:

«Մենք այստեղ բոլորովին մինակ էինք՝ առանց մեր ծնողներուն: Այսօրուն ներգաղթեալներուն համար կան հնարաւորութիւններ, բայց այն ժամանակ մենք չունէինք: Հիմա լեզուի ուսուցման յատուկ դասեր կը տրուին: Այն ժամանակ մենք ամէն ինչ ինքնուրոյն պէտք է ընէինք, նաեւ գերմաներէն սորվէինք: Ես գերմանական պետութենէն որեւէ սենթ օգնութիւն չեմ ստացաած»,-պատմեց Արշալոյս Ուզունեանը:

Այսօր գոհ են, ընդելուզուած են միջավայրին, ու որքան ալ դժուար է, կը փորձեն ինքնութիւնը պահել: Հայերէնին չտիրապետելով հանդերձ՝ Արշալոյսը կը փորձէ երեխաներուն եւս կառչած պահել արմատներուն: Կ'ըսէ.

«Մեր լեզուն, մեր մշակոյթը կորսնցուցեր ենք, բայց մեր ինքնութիւնը մինչեւ մեր մահը պիտի պահպանենք: Ես այստեղ փոխեցի իմ անունս եւ հպարտութեամբ կը կրեմ իմ Արշալոյս մեծմօրս անունն ու իմ մեծհօր՝ Կարապետ Պաքիրճեանի ազգանունը: Մեր անատոլահայերը ցաւօք Հայոց Ցեղասպանութենէն տուժածներն են, ցաւը  աննկարագրելի է»:

Պայմանները նպաստաւոր չեն, յատկապէս այնտեղ, ուր կը բնակին Ուզունեան-Պաքիրճեանները:

«Մենք փոքր վայրի մէջ կ'ապրինք, որ կը գտնուի Քէօլնէն մեկ ժամուան հեռաւորութեան վրայ: Եկեղեցին 15 օրը մէկ կը գործէ, եւ եթէ տեսնէք, թէ որքան քիչ մարդ կ'այցելէ եկեղեցի, կ'անհանգստանաք: Ցաւալի է»,- ըսաւ գերմանաբնակ հայուհին։

Հայաստանի մասին կրնան մտածել, երազել, ապրիլ հայրենիքով, բայց տեղափոխուիլ չեն կրնար: Իրենց մշակոյթով ու կենցաղով շատ հեռացեր են:

«Թուրքիոյ մէջ շատերը, յատկապէս Անատոլիայի հայերը՝ Պոլսէն եկած, իրենց մայրենի լեզուն չեն գիտեր, եւ եկեղեցի այցելելու ժամանակ չեն հասկնար հայերէն ժամերգութիւնը, սա խնդիրներէն մէկն է: Նաեւ շատ երեխաներ յարմարուած են այստեղ, Թուրքիոյ մէջ օսմանացուած են, հայերէն չեն խօսիր ու չեն հասկնար, հետեւաբար դժուար է ապրիլ Հայաստանի մէջ»,-կ'ըսէ ան:

Ապրիլ չի փափաքիր, բայց Հայաստան այցելելու ծրագիրներ ունի, կ'ըսէ. «Յառաջիկային անպայման Հայաստան պիտի այցելեմ ու պիտի երթամ տեսնեմ Հայոց Ցեղասպանութեան յուշահամալիրը»:

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture