Ձեր Թուրքիան յոյներէն, հայերէն եւ քիւրտերէն գողցուած հայրենիքն է. Քիւրտ պատգամաւոր... Եուրի Վարդանեանը յուղարկաւորեցին Կոմիտասի անուան պանթէոնին մէջ... Խաշըքճիի պատճառով Փարիզ-Անգարա նոր լարուածութի՞ւն... «Պուքինիստ»՝ Երեւանի ամենահին գրախանութը...
Մենք, պոլսահայերս միասնակամ չենք . Երիտասարդ պատմաբան
Մենք, պոլսահայերս  միասնակամ  չենք . Երիտասարդ  պատմաբան
09 Նոյեմբեր 2018 , 00:31

«Արեւելք»ի   հարցերուն կը պատասխանէ պոլսահայ  երիտասարդ   պատմաբան   Կոմիտաս Օտապաշօղլուն

-Ի՞նչ  են  այսօր Թուրքիոյ հայութեան գլխաւոր  խնդիրները:


Թուրքիոյ հայութեան հիմնական խնդիրը  միասնականութեան  պակասն է։ Մենք  այլոց,  յատկապէս հրեաներուն նման չենք, մէկը միւսին չօգներ: Պատճառը անձնական է, ամէն  ոք իր  անձին մասին  կը խորհի...  


-Այս հարցը որ կայ նո՞ր հարց մը է, նո՞ր այդպէս եղած է:


Իմ կարծիքով, նոր խնդիր մըն է, ջարդի ժամանակէն սկսած է, երբ հայութիւնը տարբեր երկիրներ տարածուեցաւ, բաժան-բաժան եղաւ, նոյնիսկ ազգականներու միջեւ շղթան կոտրուեցաւ, կապը ուժեղ չէ։


-Ձեր կարծիքով այս պատկերին    գլխաւոր պատասխանատուն  մե՞նք ենք, թէ՞ ուրիշները:


Այն ինչ մենք մեզի կ'ընենք, ուրիշը    այդքանը չի կրնար  ընել։ Դարձեալ հրեաներու օրինակը բերեմ, հիմա ինչպէս կ'ըսեն Հոլոքոսթի   ատեն 6 միլիոն հրեայ սպաննուեցաւ, բայց անոնք դարձեալ ուժեղացան, երկիր չունէին, բայց ստեղծեցին, աշխատեցան, մէկը միւսին օգնեց, հիմա արդէն լաւ վիճակի մէջ են:


- Հայերուս  ի՞նչ կը պակսի, որ զիրար սիրենք, յարգենք:


Հայերուն մէջ եղած վախը կը խանգարէ, մենք ամէն ինչէ կը վախնանք, տաճիկներուն նման չենք, անոնք ինչ տեսնեն, կը նետուին, մենք միայն կը դիտենք: Օրինակ, երբ օտար երկիր մը մէջ այլազգ մը  հանդիպի, իրար  հետ այնքան  սերտ   կը կապուին, որ  կարծես 20 տարի է իրար եղբայրներ են, իսկ մենք կը վախնանք իրար հետ խօսելու... Հիմա կը տեսնեմ Պոլսոյ մէջ հայաստանցիներ, հազիւ մէկ երկու բառ կը փոխանակենք, «հա՞յ էք»-,կը հարցնեմ, կը փախչին: Կարծես  մենք իրարմէ կը  վախնանք։


-Ինչէ՞ն կու գայ այդ վախը:


Իմ կարծիքով, չարչարուած ըլլալէն, միշտ կը վախնանք, կը կարծենք, որ նորէն պիտի չարչարուինք, կը կարծենք, որ, ինչպէս կ'ըսեն, պատմութիւնը  դարձեալ ինքզինք պիտի կրկնէ:


-Դուն Պոլիս ծնած, մեծցած ես, կը սիրե՞ս այդ քաղաքը, եւ ինչո՞ւ:


Ես Պոլիսը չեմ սիրեր: Ուրիշներ կը սիրեն, միշտ կու գան, բայց հոն եղած խնդիրները չեն տեսներ, Պոլսոյ մէջ օրինակ երթեւեկութիւնը խնդիր է, տեղ մը երթալը խնդիր է: Ես Պաքըրգիւղ կ'ապրիմ, ամէն տեղ աղբ է, ժողովուրդը պատուհանէն աղբ կը թափէ, անոր համար չեմ սիրեր:


-Դուն ի՞նչ տեսակ թաղամասի մէջ ծնած ես, ի՞նչ կը յիշես մանկութենէդ, ինչպէ՞ս էր յարաբերութիւնդ թուրքին հետ, ալեւիին հետ, քիւրտին հետ, ի՞նչ շփում ունեցած ես:


Ճիշդը ըսեմ, թուրքերուն հետ յարաբերութիւնները շատ լաւ են, հարցեր չկան, ես անձամբ մեր թաղէն շատ թուրք ընկերներ ունիմ, կ'օգնենք իրար եւ այլն, բայց տարբեր շրջաններ ուրիշ է, օրինակ եթէ ուրիշ թաղ մը երթամ, ինծի կրնան ծեծել, իմ թաղիս մէջ լաւ ենք, ուրիշ թաղի մէջ կրնայ հարցեր պատահիլ, կը տեսնեն հայ ես, կը մօտենան, հայութեան մասին վատ խօսքեր կ'ըսեն, պիտի փորձես խուսափիլ վէճի մէջ մտնելէ...


-Իսկ հայութեան վիճակը ի՞նչ է այսօր Պոլսոյ մէջ, կը լսենք, որ տնտեսութիւնը ծանր վիճակի մէջ է:


Հիմա Քափալը Շարչըն (փակ շուկան), որ հայ վարպետներուն կեդրոնն էր, արդէն հայերէ դատարկուած է, հազիւ մէկ-երկու հայ մնաց այնտեղ, բոլորը գոցեցին, գացին: Հայութեան կեդրոնը Պոլսոյ մէջ հիմա Քուրթուլուշն է, հոն շատ հայեր կան, որոնց կողքին նաեւ քիւրտեր եւ ալեւիներ:


-Իսկ Թուրքիոյ ապագան ի՞նչ է հայութեան համար:


Հայաստան անունով երկիր մը գոյութիւն չունի Թուրքիոյ համար: Թուրքիոյ  մէջ կան   մարդիկ, որոնց համար  անընդունելի են հայերը։   Խնդիր չունին, որ հայերը      ապրին Պոլսոյ   կարգ մը թաղամասերուն  մէջ,   սակայն      ատկէ  աւելի  չտարածուին...

 

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture