Հայաստանի մէջ տեղի կ՚ունենան արտահերթ ընտրութիւններ... Հայ ժողովրդի մէջ կա՞յ մէկը, որ մտահոգութիւն չունենայ Արցախի հարցում. Լեւոն Տէր-Պետրոսեան... Փարիզի ցոյցերը աննախադէպ էին. Ձերբակալուածներու թիւը հասած է 1550-ի... «Դեղին բաճկոն» շարժումը նահանջի կը մատնէ Մաքրոնը...
Սուրիական հակամարտութիւնը մտած է նոր շրջափուլ, եւ, կարծես, ռազմական բաղադրիչը կը յանգի եզրագիծին. Արմէն Պետրոսեան
Սուրիական հակամարտութիւնը մտած է նոր շրջափուլ, եւ, կարծես, ռազմական բաղադրիչը կը յանգի  եզրագիծին. Արմէն Պետրոսեան
07 Նոյեմբեր 2018 , 01:25

Թուրք զինուորականներու կողմէ  սուրիացի քիւրտերու ինքնապաշտպանական ուժերու դիրքերը գնդակոծելու, ընդհանուր առմամբ Սուրիոյ հակամարտութեան թեմայով հարցազրոյց արաբագէտ՝  Արմէն Պետրոսեանի հետ:

 

-Ինչո՞վ կը պայմանաւորէք թուրք զինուորականներու կողմէ  սուրիացի քիւրտերու ինքնապաշտպանական ուժերու դիրքերը գնդակոծելը, որոնք տեղակայուած են Եփրատի արեւելեան շրջանին:
Տուեալ միջադէպը նախ եւ առաջ կարելի է պայմանաւորել այն իրողութեամբ, որ Թուրքիան երկրի բարձագոյն ղեկավարութեան մակարդակով յայտարարեց, թէ կը ծրագրէ նոր ռազմագործողութիւն Սուրիոյ մէջ Եփրատէն արեւելք ինկած քրտաբնակ շրջաններու դէմ, իսկ հնարաւոր գործողութիւնը իր հերթին կարելի է պայմանաւորել յատկապէս սուրիական հակամարտութեան շրջագիծէն էն ներս տեղի ունեցող որոշ գործընթացներով` մասնաւորապէս՝ նշուած շրջաններու առնչութեամբ Թուրքիա-ԱՄՆ համաձայնութեան բացակայութեան պատճառով: Անգարայի նման գործելաոճը առաջին հերթին ճնշման եղանակ  է  Ուաշինկթընի  դէմ, որու նպատակն է քրտական տարաբնոյթ միաւորումները որոշ շրջաններէն դուրս բերելու վերաբերեալ թուրք-ամերիկեան պայմանաւորուածութիւններու կենսագործումը: Երկրորդ հանգամանքը սուրիական հակամարտութեան շրջագիծէն ներս ռուս-թրքական պայմանաւորուածութիւններու իրականացման դրական արդիւնքներն են, որու մէջ առարկայական դերակատարութիւն ունի Թուրքիան, ինչն ալ, կարծես, կ'արձակէ Թուրքիոյ ձեռքերը՝ առաւել յաւակնոտ գործելու տեսանկիւնէ: Արձանագրուած յաջողողութիւններու ֆոնին թրքական կողմը կը փորձէ ցուցաբերել յաւելեալ թշնամանք՝ արդէն սեփական շահերը առարկայացնելու, տուեալ պարագային՝ «Քրտական ինքնապաշտպանական ջոկատներու» դէմ պայքարը շարունակելու ուղղութեամբ:

-Այս պարագային ի՞նչ զարգացումներ կը տեսնէք Սուրիոյ մէջ Թուրքիա-ԱՄՆ յարաբերութիւններու ինչպէս նաեւ ռուս-թրքական յարաբերութիւններու առումով  մանաւանդ, որ այս ամէնով  Թուրքիան  կարծէք  ցոյց կու տայ, որ չ՚սպառնար այլ կ'անցնի յստակ գործողութիւններու։

Թուրքիան սուրիական հակամարտութեան ներգրաւուած առանցքային արտաքին դերակատարներէն է եւ ունի սեփական՝ միւսներէն տարբերող, անգամ հակասող շահեր, եւ այդ հանգամանքը, կարծես, թէ որեւէ այլ խաղցող չի վիճարկեր, աւելին՝ անոր հետ բոլորը հաշուի կը նստին: Մէկ բան ակնյայտ է՝ Թուրքիան յաճախ  թշնամական գործողութիւններով դրսեւորուող սեփական յաւակնութիւնները, այնուամենայնիւ, կը փորձէ  նախ եւ առաջ լուծել քաղաքական եղանակով: Այլ հարց է, որ չստանալով իր նախատեսած արդիւնքները՝ թրքական կողմը կ'երթայ իր նախընտրած միջոցներով խնդիրներու լուծման: Նման իրավիճակը շատ պարզ բացատրութիւն ունի, քանի որ Սուրիոյ հիւսիսայի շրջանին մէջ Թուրքիոյ որոշ նպատակներ ուղղակիօրէն կը բախուին այդ տարածքին մէջ գործող այլ դերակատարներու շահերուն, տուեալ պարագային` ԱՄՆ-ի: Այս պարագային, եթէ ԱՄՆ-ն փաստացի կը կատարէ Թուրքիոյ յորդորը կամ պահանջը, անով իսկ, ըստ էութեան, կը զրկուի Սուրիոյ տարածքին իր ամենամարտունակ դաշնակիցի՝ քրտական շարք մը կազմաւորումներու աջակցութենէն, վստահութենէն, հետեւաբար նաեւ՝ Սուրիոյ մէջ անմիջական ներկայութեան հնարաւորութենէն: Նման իրավիճակը պայմանաւորուած է սուրիական հակամարտութեան ընթացքով, անոր տրամաբանութեամբ, երբ ուղղակիօրէն կը բախուին տարբեր դերակատարներու շահերը, ինչն ալ յաւելեալ լարուածութիւն կ'առաջացնէ անվտանգային, քաղաքական, տնտեսական եւ այլ ոլորտներու մէջ փոխյարաբերութիւններու վրայ:

-Սուրիոյ պատերազմը տարբեր ժամանակաշրջաններու տարբեր փուլեր ապրած է, մասնաւորապէս ինչ-որ շրջան թէժացած է, ապա աւելի հանդարտած, հիմա գերտէրութիւններու շահերով եւ յարաբերութիւններու պայմանաւորուածութեամբ ի՞նչ փուլ կրնանք սպասել:

Ներկայիս սուրիական հակամարտութիւնը մտած է նոր շրջափուլ, եւ, կարծես, ռազմական բաղադրիչը կը յանգի եզրագիծին: Այս իրավիճակը շարք մը  բացատրութիւններ ունի: Ամենակարեւոր հիմնաւորումը, թերեւս, այն է, որ յատկապէս ԱՄՆ-ն եւ անոր տարածաշրջանային դաշնակիցները կը նախապատրաստուին նոր, առաւել լուրջ գործընթացի, մասնաւորապէս՝ Իրանի դէմ տարաբնոյթ գործողութիւններու սենարին: Կ'ակնկալուի, որ նախ այդ գործողութիւնները կ'ընթանան տնտեսական, քաղաքական պատժամիջոցներու հարթութեան վրայ, բայց չեն բացառուիր նաեւ այլ՝ առաւել վտանգաւոր հետեւանքներով զարգացումները. ըսել է, թէ իրանական հիմնախնդիրը կը դառնայ ամենակարեւորը տարածաշրջանային գործընթացներուն մէջ, եւ տրամաբանօրէն միւս ուղղութիւններուն վերաբերեալ կը նկատուի լարուածութեան էական թուլացում: Նաեւ ասով պայմանաւորուած է, որ յատկապէս «հակաիրանական շղթայի» դերակատարները չեն փորձեր յաւելեալ սրել իրավիճակը Մերձաւոր Արեւելքի մէջ առկայ այլ հիմնախնդիրներու շրջագիծէն ներս՝ բոլոր ջանքերը կեդրոնացնելով մէկ ընդհանուր խնդրի շուրջ:

-Ինչպէ՞ս կը գնահատէք, որ ՀՀ-ն կը գործուղէ Պաշտպանութեան նախարարութեան մասնագէտներու խումբ, որոնք թէեւ զինուորականներ են, մարտական զօրախումբ չեն` ըստ նախարարի: Այս առումով կը կարծէ՞ք, որ Հայաստանը կը կարողանայ իր չէզոքութիւնը պահել եւ    հակամարտութեան մէջ , որպէս  կողմ չներգրաւուիլ:

Մարդասիրական առաքելութիւն իրականացնել որեւէ կերպ չի նշանակեր հակամարտութեան ներգրաւուիլ, հայ մասնագէտներու գործուղումը Սուրիա կ'ենթադրէ բացառապէս մարդասիրական գործունէութիւն, եւ այս մասին բազմիցս նշուած է ՀՀ բարձրագոյն իշխանութիւններու կողմէն. այստեղ տողատակեր փնտռելու անհրաժշտութիւն չկայ: Հայաստանը Սուրիոյ մէջ ունի փաստարկուած եւ հիմնաւորուած շահեր, եւ անոր գործողութիւնները պայմանաւորուած են այդ իրողութեամբ: Սա միանշանակօրէն ողջունելի քայլ է, եւ միակ անհանգստութիւնը, որ կրնայ առաջանալ այս գործողութեան հետ կապուած, հայ մասնագէտներու անվտանգութեան խնդիրն է, հակառակ, որ այն նահանգը ուր պիտի գործեն հայ մասնագէտները հիմնական անվտանգ է, այսինքն առկայ են բաւական բարենպաստ պայմաններ, որպէսզի հայկական առաքելութիւնը յաջողութեամբ գործէ:

-Կը կարծէք, որ ԱՄՆ-ն ըմբռնումով կը մօտենայ այդ մարդասիրական քայլին, եւ այլ ենթաթեքստեր չի տեսներ, առաւելեւս որ կան  հրապարակումներ, ըստ որոնց` Պոլթըն դժգոհութեան ալիք փոխանցած է այդ առումով:

Ես համոզուած եմ, որ Երեւանի կողմէ հիմնաւոր եւ փաստարկուած կերպով խնդրի ներկայացման պարագային, հռչակուած նպատակները որեւէ կերպ չխախտելու պարագային, ոչ մէկ խնդիր չառաջանար, եւ բոլոր արտաքին դերակատարները առնուազն ըմբռնումով կը մօտենան հարցին: Չմոռանանք, որ  Հալէպի մէջ, ուր պիտի գործէ առաքելութիւնը, դեռ առկայ է հայահոծ համայնք, սուրիական իշխանութիւններու կողմէն կ'իրականացուին համալիր ծրագիրներ՝ շրջանը բնականոն կեանքի վերադրաձնելու նպատակով, հետեւաբար որեւէ կերպ նման գործողութիւններուն մասնակցութիւնը կարեւոր է Երեւանի համար նաեւ համահայկական տեսանկիւնէ. ընդ որում, որեւէ այլ երկիր Սուրիոյ մէջ չունի նման խնդիր, եւ Հայաստանը բացառիկ է այդ տեսանկիւնէ: Այս տրամաբանութեան մէջ հայկական կողմի գործողութիւնները արդարացուած են՝ մանաւանդ, որ այդ առաքլութիւնը պիտի գործէ բացառապէս ՀՀ դրօշի ներքոյ, այսինքն լիովին ինքնուրոյն եւ այլ դերակատարներու հետ համագործակցութեան սկզբունքով:

 

 

 

 

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture