Ինչ ալ պատահի Հալէպը մեզմէ մաս մըն է. Հալէպ ծնած նկարիչ... Նախագահ Արմէն Սարգսեանը հիւրընկալած է Գերապայծառ Տէր Լեւոն Արք. Զէքիյեանը... «Աստուած քեզի ողորմէ». Խաշըքճիի նշանածին ազդեցիկ թուիթը... Առաջին հանդիպումս Արա Կիւլէրին հետ...
«Հալէպի նման հզօր համայնքի մը քայքայումը ինծի ցաւ կը պատճառէ».Լիբանանահայ Զաքար Քէշիշեան
«Հալէպի նման հզօր համայնքի  մը քայքայումը   ինծի  ցաւ  կը պատճառէ».Լիբանանահայ Զաքար Քէշիշեան
10 Օգոստոս 2018 , 00:57

Շուշին նոր ազատագրուած էր, արցախցիի ոգեւորութեան չափ ու սահման չկար, անկախ ընկերային դժարութիւններէն, անկախ շարունակուող հրետակոծութիւններէն: Ոչ թէ գոյատեւել, այլ վերածնուիլ պէտք էր, որն առաջիններէն մեկը զգաց լիբանանահայ մշակութային գործիչ, խմբավար Զաքար Քէշիշեանը:

Ճիշդ 25 տարի առաջ էր՝ 1992-ին,  երբ մեկնեցաւ Արցախ՝ հիմնելու Շուշիի «Վարանդա» երգչախումբը: «Շուշին մեր մշակոյթի հինաւուրց մայրաքաղաքն է, եւ պէտք էր մշակութային նոր հունտեր ցանել, որպէսզի ժամանակի ընթացքում դրանք հունձքերի վերածվեին»,-«Արևելքին» կը պատմէ երաժիշտը:

Քեշիշեանն այն ժամանակ դեռ ուսանող էր, ՀՅԴ «Նիկոլ Աղբալեան» երիտասարդական միութիւնը Շուշիի մէջ վարժարան հիմնած էր, ինքն ալ ստանձնած է երգչախմբի հիմնումը: Յետագային այն պետականացուեցաւ, եւ մինչ օրս   խումբին  ղեկավարն է Զաքար  Քէշիշեանը։

«Դժուարութիւններ շատ կային, պատերազմ էր, անօթութիւն կար, սով կար, աղքատութիւն կար, զոհեր կային, բայց այն ժամանակ ո՞վ էր դժուարութիւններուն «շան տեղ» դնողը: Ընդհանուր մթնոլորտն այնպէս էր, որ ուղեղը կ'ըսէր, որ դժուարութիւն կայ, բայց մարմինն ու հոգին չէին տեսներ այդ բոլորը»,-կը վստահեցնէ Քէշիշեանը:

Հիմա իրավիճակն այլ է, Շուշին յաղթանակած ու վերակառուցուող քաղաք է՝ սահմանին կանգնած զինուորի հսկողութեան ներքոյ: Խնդիրները փոխուած են, սակայն հիմա ալ անոնց մեծ ուշադրութիւն չեն դարձներ, կը մտածեն տաղանդաւորները առաջ մղել:

«Հայաստանը տաղանդներու երկիր է, ամէն առումով, ոչ միայն երաժշտութեան: Հողը կը ծնի, կը մնայ, որ այդ բոլորը մշակուին, քաջալերուին, առաջ տարուին, ծրագրուած, հետեւողական կերպով, որպէսզի արդիւնք ըլլայ, եւ աշխարհը մեզ ճանչնայ՝ որպէս մշակութային հզօր  ներուժ  ունեցող ազգ»,-վստահ է լիբանանահայ խմբավարը:

Զաքար Քէշիշեանը միժամանակ Լիբանանի  պետական երաժշտանոցի եւ Հայկազեան համալսարանի դասախօս է, կը ղեկավարէ երկու՝ մանկապատանեկան եւ երիտասարդական երգչախմբեր, անմիջական, ամենօրեայ շփման մէջ է լիբանանահայ նոր սերունդին հետ, անոնց մէջ կը տեսնէ ու կը գտնէ այն  ներուժը , որ կը զարգացնէունակութիւնները, բայց ասով իր գործը չաւարտիր. կը փոխանցէ հայրենիքէն ստացած ներշնչանքը, որուն կարիքը սփիւռքի մէջ մեծ է: Կ'ըսէ. «Պէտք է զգօն ըլլալ եւ հայրենիքի հետ կապը մշտարթուն պահել: Ես այստեղ կու գամ կը ներշնչուիմ, եւ սփիւռքի իմ երգչախումբի անդամներուն ճամբով այդ ոգին կը փոխանցեմ: Դէպի հայրենիք շատ դիւրին է ուղղորդել, որովհետեւ անոնք մանկուց հայրենիքով տոգորուած են, կ'երազեն հայրենիքը, կը մնայ կազմակերպչական հիմքեր ունենալ, որպէսզի այստեղ գան, իրենց ճակտի քրտինքով ապրին: Այդ օրն ալ կու գայ, առայժմ դժուար է, բայց ապագան աւելի փայլուն պիտի ըլլայ»,-վստահ է Հայկազեան համալսարանի դասախօսը:

Լիբանանի մէջ այժմ կը գործեն աւելի քան 25 դպրոցներ, 25 եկեղեցիներ, մշակութային միութիւններ, երգչախումբեր, պարախումբեր, թատերախումբեր, կը թուարկէ մշակոյթի գործիչը, աւելցնելով. «Այս բոլորը կը գործեն ոչ միայն հայը հայ պահելու համար, այլեւ մեր մշակոյթը տարածելու համար՝ արաբական միջավայրին մէջ»:

Սա առաջնահերթ խնդիր է հիմա, երբ փոխուած է երբեմնի լիբանանահայ գաղութի պատկերը: «Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի եւ առհասարակ սերնդափոխութիւններու պատճառով հայութիւնը կը նօսրանայ ու իր ազգային ակունքներէն կը հեռանայ, ասոր մէջ յանցաւորը թշնամին չէ, մենք ենք, որովհետեւ եթէ հայը կ'ուզէ հայ մնալ, այս պայմաններուն մէջ կրնայ երթալ, լուսնի վրայ ալ հայ մնալ, այսինքն՝ մեղադրելու թշնամի չունինք, եթէ յանկարծ սփիւռքը կորսուի, շարունակէ իր նահանջը»,-կը կարծէ լիբանանահայ գործիչը:

Եթէ քաղաքացիական պատերազմի պատճառով համայնքը նօսրացաւ, ապա սուրիական պատերազմն այստեղ բերաւ տեղահանուած սուրիահայեր, Հալէպի նման հզօր համայնքի քայքայման համար կը ցաւի երաժիշտը, բայց եւ կը փաստէ, որ հալէպահայերու ժամանումով նոր արիւն ներարկուեցաւ լիբանանահայ կեանքէն ներս:

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture