«Բողոքի երթերը կը փակեն Երեւան քաղաքը» . Արաբական մամուլի անդրադարձը... Փաշինեան-Սարգսեան «պատմական» հանդիպում «Մարիոթ» պանդոկին մէջ... «Մենք դէմ ենք Սուրիոյ մասնատման». Լաւրով... Աքսորէն ետք. Անուշ Թրուանց...
«Մէկ խօսքով ամերիկացիք «ծախեցին» Աֆրինի քիւրտերը». Հալէպահայ բժիշկ
«Մէկ  խօսքով ամերիկացիք «ծախեցին» Աֆրինի քիւրտերը». Հալէպահայ բժիշկ
20 Մարտ 2018 , 23:49

«Արեւելք»ի հարցումներուն կը պատասխանէ Արաբունար  (Քոպանի)   բժշկական ծառայութիւն կատարող    հալէպահայ  բժիշկ  Աբիկ  Գարակիւլէեանը:

  

-Յարգելի   բժիշկ  ինչպիսի՞ն  է իրավիճակը   Քոպանիի մէջ:

-Բան մը չկայ, նորմալ է, ոչ մէկ արտակարգ երեւոյթ, ժողովուրդի վիճակը նոյնն է  եւ ամէն  ինչ  խաղաղ  հունով կ'ընթանայ:


-Օրերս  Թուրքիոյ նախագահը ըսած է, որ եթէ դէպքերը շարունակուին իրենք մտադիր են մինչեւ Գամիշլի, Ռաս ուլ Այն, Քոպանի մտնել, այդ մասին ի՞նչ կ'ըսէք:


-Մեր մօտ, Քոպանիի մէջ ամերիկեան զօրքեր  կան, ինչպէ՞ս պիտի մտնէ Թուրքիան: Այստեղ ԱՄՆ զօրք ունի, օդակայան ունի, Թուրքիա այստեղ կրնայ մտնել միայն, եթէ ամերիկացիները թոյլ տան որ մտնէ: Սակայն իմ կարծիքով, այդ մէկը ակնկալելի չէ, որովհետեւ ԱՄՆ Թուրքիոյ նոյնիսկ Մընպէճ չձգեց եւ չուզեր որ մտնէ, օրինակ, երբ երկու օր առաջ Աֆրին մտան թուրքերը, հոսկէ՝ Քոպանիէն   մեծաթիւ ամերիկեան զօրքեր Մընպէճ մտան, մինչ այդ քաղաքին մէջ ամերիկեան զօրքեր չկային: Եւ այդ   պատճառով ալ  չեմ կարծեր, որ Ամերիկան թոյլ տայ, որ  թուրքերը  այդ քայլին երթան: Իմ    կարծիքով,  եթէ այս շրջանը ԱՄՆ-ի ձեռքէն երթայ, Ամերիկային բան մը չի մնար Սուրիոյ մէջ, այլ կերպ ըսած,  «կարկանդակ»էն ամերիկացիներուն համար կտոր մը չի մնար:


-Ի՞նչ կը կարծէք, Աֆրինէն ետք դէպքերը ինչպէ՞ս կրնան զարգանալ:

 

-Իմ կարծիքով եղածը Ռուսիոյ եւ Թուրքիոյ միջեւ համաձայնութիւն էր: Ռուսները Ղութան առին, Աֆրինը տուին Թուրքիոյ: Անոնց միջեւ ինչ համաձայնութեան եղած է չենք գիտեր: Նկատելի է, որ ռուսները Աֆրինի այս վերջին դէպքերուն կապուած ձայն չհանեցին, ահագին զօրքեր ունէին Աֆրինի մէջ, քաշեցին, որ Թուրքիան մտնէ, այս մէկը կը նշանակէ, որ Ռուսիան համաձայն էր, որ Թուրքիան Աֆրին մտնէ, իսկ Աֆրինի մէջ ամերիկեան ազդեցութիւնը շատ քիչ էր, Ամերիկան չէր կրնար հոն հասնիլ:


-Իսկ Քոպանիի մէջ հայերու վերադարձ նկատելի՞ է:

 

-Քոպանիի մէջ արդէն հայեր չկային, անոնք, որոնք այստեղ գործ ունէին՝ 5-6 հոգի, վերադարձան, բայց ընտանիքներ չկային Արաբունարի մէջ, անոնք շատոնց Հալէպ տեղափոխուած են:

Ճիշդ է որ քիւրտերը մինչեւ հիմա կ'ուզեն որ հայերը վերադառնան: Հիմա օրինակ Թէլ Ապիատի մէջ բաւական հայեր կան մօտաւորապէս 10-12 ընտանիք հայկական եկեղեցին նորոգեցին եւ այլն:


-Իսկ Ռաքքայէն նորութիւն մը ունի՞ք:

 

-Ռաքքայի մէջ հիմա վերաբնակեցում չկայ, որովհետեւ Ռաքքայի 90 առ հարիւրը արդէն փլատակ է, ոչնչացած  եւ մարդիկ կը վախնան վերադառնալու, որովհետեւ շատ ականներ կան այնտեղ: Ամերիկացիները  խօսք տուած էին,  ըսելով,  որ  այդ ականները  պիտի մաքրեն, բայց  դեռ չեն մաքրած, ինչ որ ռուսերը ըրին Թատմորի  պարագային: Այնպէս որ Ռաքքան դեռ եղածին պէս է: Ռաքքայի շուրջի գիւղերն են միայն, որ մասամբ վերաբնակեցուեցան:

 

-Ձեր կարծիքով Գամիշլիի վրայ վա՞խ կայ այս առումով:

 

-Ոչ, Թուրքիան Գամիշլիի վրայ չի կրնար յարձակիլ, որովհետեւ սուրիական պետութիւն կայ հոն, սուրիական զօրքերը կան: Թուրքիան Գամիշլի չի կրնար մտնել, բացառուած է: Աֆրինը սակայն բացառուած չէր, Թուրքիան օրէն կ'ըսէր, որ Աֆրին պիտի մտնէ, եւ Աֆրինի ղեկավարութիւնը այդ առումով շատ սխալներ գործեց, այդ պատճառով ալ  անոնք Աֆրինը  «տուին» այսօր:  Սուրիական պետութիւնը ըսաւ քիւրտերուն Աֆրինը մեզի յանձնեցէք, որ մեր զօրքերը մտնեն եւ Թուրքիան չկարենայ յարձակիլ, սակայն քիւրտերը չհամաձայնեցան:

Ուրիշ բան մըն ալ կայ, քիւրտերը երբ ռուսերուն հետ նստեցան խօսելու, համաձայնութեան գալու, ռուսերը անոնց ըսին մենք Աֆրինը կը պաշտպանենք, անոր դիմաց մեզի Տէր Զօրի  նաւթի հորերը պիտի տաք, սակայն Ամերիկան չհամաձայնեցաւ, որ քիւրտերը ռուսներուն տան այդ հանքերը, քիւրտերն ալ ամերիկացիներու հրամանէն դուրս չեն կրնար ելլել, հետեւաբար չտուին եւ Ռուսաստանը  քաշուեցաւ  Աֆրինէն:  Մէկ խօսքով Ամերիկան այս շրջանին մէջ զոհեց քիւրտերը:

Բայց նշեմ, որ ԱՄՆ Եփրատի կողմի քիւրտերուն չի կրնար «ծախել», որովհետեւ Եփրատի արեւելեան մասը պէտք է  իրենց  եւ հոնկէ դուրս չի կրնար ելլել, որովհետեւ շահեր  ունի արեւելեան շրջանին մէջ:


-Իսկ այն քիւրտ  գաղթականները,  որոնք Թէլ Ռըֆհաթի կողմերը հասած են,  վտանգ կը սպառնան  Հալէպին:


-Ոչ, պետութիւնը իրենց չի ձգեր որ ցրուին, հսկողութեան տակ կը պահէ, որպէսզի վերադառնալու հնարաւորութիւնը աւելի մեծ ըլլայ, որովհետեւ եթէ  ցրուին, դժուար կ'ըլլայ վերադարձը: Միւս  կողմէ   Թուրքիան արդէն պատրաստած է բոլոր կեդրոնները, իր մօտ վրաններու տակ եղած արաբները Աֆրին պիտի տեղափոխէ եւ հոն վերաբնակեցնէ:

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture