«Նիկոլ Փաշինեանը ճիշդ էր։ Ես սխալուեցի».Սերժ Սարգսեանի վերջին խօսքերը... Կարէն Կարապետեան պիտի փոխարինէ Սերժ Սարգսեանը... «Հըզպալլա» բաժանումի սեմի՞ն... Ամերիկահայ հայր եւ որդի Թաշճեաններու ներդրումը բժշկական ասպարէզէն ներս...
«Մեր դռները ամուր փակենք, բայց մեր արաբ եւ իսլամ հարեւաններուն հադէպ թշնամական հայեացք չունենանք». Հալէպահայ գործիչ՝ Անդրանիկ Պօղոս
«Մեր դռները ամուր փակենք, բայց մեր արաբ եւ իսլամ հարեւաններուն հադէպ թշնամական հայեացք չունենանք». Հալէպահայ գործիչ՝ Անդրանիկ Պօղոս
16 Յունուար 2018 , 00:12

 «Արեւելք»ի հարցումներուն կը պատասխանէ Հալէպի «Կրթասիրաց» վարժարանի տնօրէն Անդրանիկ Պօղոսը:

 

 

-Պրն. Պօղոս, ինչպէ՞ս է Հալէպի ընդհանուր վիճակը, տրուծ ըլլալով որ առանց ապահովական մեծ ցնցումներու կամ վտանգի անցուցիք տօնական օրերը: Այսօր ի՞նչ իրավիճակ կը տիրէ Հալէպի մէջ:

Նախ ըսեմ, որ ես անձնական այցելութեամբ կը գտնուիմ Երեւան եւ յառաջիկայ օրերուն պիտի վերադառնամ Հալէպ, սակայն ամենօրեայ դրութեամբ կապի մէջ եմ Հալէպի հետ եւ ըսեմ որ իրվիճակը կ'ընդանայ դէպի լաւը եւ ընդհանրպէս ապահովական մտավախութիւն չունինք: Կ'ուզեմ նաեւ նշել, որ կրթութեան  նախարարութեան յատուկ պատուիրակութիւն մը, տօնական օրերու առթիւ այցելութիւններ տուած է համայնքի կարգ մը հայկական վարժարաններ. անոնք նոյնպէս պիտի այցելէին մեր՝ Կրթասիրաց վարժարնը, սակայն իմ երկրէն դուրս գտնուելուս պատճառով յետաձգած են այդ այցելութիւնը:

Այս այցելութիւնները կարեւոր են եւ ձեւով մը նշան են՝ Սուրիոյ հանրութեան եւ ժողովուրդին, որ տեսէ՛ք, հայերը Հալէպի այն հաւատարիմ քաղաքացիներն են, որոնք հակառակ պատերազմական ծանր պայմաններուն, չհեռացան իրենց ծննդավայրէն: Անշուշտ այս այցելութիւնները տեսագրուեցան եւ նոյնիսկ ընկերային ցանցերու մէջ ալ երեւցան: Ես շատ կը կարեւորեմ նման այցելութիւնները, որովհետեւ, ինչպէս քիչ առաջ ըսի, այս ձեւով Սուրիոյ կառավարութիւնը կ'ուզէ որոշ պատգամներ ուղղել եւ ձեւով մըն ալ ցոյց տալ իր սէրն ու յարգանքը՝ տեղի հայ համայնքի նկատմամբ:

 

-Պրն. Անդրանիկ, բոլորս գիտենք որ Հալէպի ապահովական ընդհանուր իրավիճակը տանելի իրավիճակ մըն է, սակայն մեր ժողովուրդը ի՞նչ տրամադրութեան մէջ է:

Այն հալէպահայերը, որոնք պատերազմի ամբողջ տեւողութեան եւ այսօր ալ կը շարունակեն մնալ Հաէպի մէջ, ապահովական ոչ մէկ մտավախութիւն կամ մտահոգութիւն ունին. անոնք վարժուած են կացութեան եւ իրենց համար  յստակ է, որ իրավիճակը կը զարգանայ դրական ուղղութեամբ:

Իսկ անոնք, որոնք վերջերս վերադարձան Հալէպ կամ կը մտածեն վերադառնալ, որոշ մտավախութիւններ ունին. այդ մտավախութիւններէն մէկը օրինակ՝ Թուրքիոյ զօրքերուն միջամուխ ըլլալն է՝ Սուրիոյ տարբեր հատուածներուն եւ քաղաքներուն մէջ: Ատիկա մտահոգութիւն կը պատճառէ բոլոր անոնց, որոնք կը գտնուին Հալէպէն դուրս:

Մենք տարբեր առիթներով շփում կ'ունենանք Սուրիոյ եւ Հալէպի զինուորական եւ այլ մակարդակի ապահովական պատասխանատուներու հետ եւ, յատկապէս այս մէկ տարուան ընթացքին, իմ եւ շատերուն կարծիքով՝ Հալէպը այսօր կարմիր գիծ է զինեալ ահաբեկիչներուն առջեւ: Այս առումով ալ Հալէպին ոչ մէկ վտանգ կը սպառնայ եւ բոլորս լաւ գիտենք այդ մէկը:

Անշուշտ այս մօտեցումը կը նշանակէ նաեւ, որ Հալէպի առումով մտահոգութիւն ունենալը պէտք է պատկանի անցեալին: Հալէպը ազատագրուած է, կը շնչէ, կ'ապրի եւ ամէն օր դէպի դրական հուն կը մտնէ:

Ինչ կը վերաբերի Թուրքիոյ որոշ միջամտութիւններուն, մտավախութիւններ կան անշուշտ Աֆրինի մէջ եղած դէպքերուն հետ կապուած, սակայն այդ մէկը պէտք չէ մեզի համար մտահոգութեան առանցք մը դառանայ: Այստեղ կ'ուզեմ  օրինակ բերել անցնող օրերուն Մընպուճ քաղաքին մէջ տեղի ունեցած մեծ ցոյցերը, ուր տեղի բնակիչները կը դժգոհէին քիւրտ որոշ խմբաւորումներու դէմ եւ ձեւով մը կը պահանջէին ձերբազատուիլ այդ իրավիճակէն: Ասիկա նաեւ կարեւոր ցուցանիշ մը պէտք է ընդունիլ, այն իմաստով, որ Սուրիան հնարաւոր չէ բաժնել կամ  կիսել եւ նոյնիսկ միջազգային հանրութեան կարեւոր մէկ հատուածը լաւապէս կ'ըմբռնէ, որ Սուրիոյ միասնականութիւնը, անոր հողերու ամբողջականութիւնը եւ գերիշխանութիւնը անքննարկելի են:

 

-Պրն. Պօղոս, վերջին շրջանին շատ կը քննարկուի Սուրիոյ մէջ ամերիկեան ուժերու գոյութեան խնդիրը, օրակարգի թեմայ է նաեւ թուրք-քրտական բախումներու հարցը. դուք ինչպէ՞ս կը մեկնաբանէք այս բոլորը, ի՞նչ է Ձեր տեսակէտը այս առումով:

Իմ համեստ կարծիքով, Ամերիկա չ'ուզեր Իրաքի մէջ իր ապրած փորձառութիւնը Սուրիոյ մէջ ալ կրկնել: Ճիշդ է, գերագոյն խնդիրը ամերիկացիներուն համար  Սուրիոյ նաւթն է: Այստեղ օրինակ մը տալով կ'ուզեմ նշել Ռըմելան քաղաքի պարագան, ուր Սուրիան նաւթային մեծ պաշարներ  ունի եւ այդտեղ է նաեւ, որ ամերիկացիք կ'ուզեն քիւրտերուն որոշ ինքնավարութիւն մը տալ եւ նաւթի պաշարները ձեւով մը տնօրինել. ատոր դիմաց, յստակ է, որ Թուրքիան ալ որոշ հակաքրտական գործողութիւններ կատարելով, անուղղակիօրէն տեղ մը անոր շահերը կը համընկնին Սուրիոյ պետութեան եւ կառավարութեան շահերուն:

Այսինքն ամբողջ գործընթաց մըն է, որ կը կատարուի ու յստակ է նաեւ, որ սեղանին տակ որոշ համաձայնութիւններ կ'ընթանան, որոնց մասին հանրութիւնը կամ մենք  տեղեկացուած չենք, սակայն ինչպէս վերը ըսի,  այս բոլորին մէջ գլխաւոր կէտը այն է, որ բոլոր կողմերուն համար Սուրիոյ գերիշխանութիւնը եւ անոր հողերու ամբողջականութիւնը անքննարկելի խնդիր է:

 

-Վերջին հարցումս ձեզի կը վերաբերի Հալէպի ընդհանուր մարդագրական պատկերին: Հաւանաբար դուք ալ լսած էք խօսակցութիւններ այն մասին, որ Հալէպի մէջ մարդագրական ընդհանուր պատկերը կը փոխուի, այն իմաստով, որ քաղաքին մէջ բնակիլ սկսած են մեծ թիւով իսլամներ: Արդեօք այս փոփոխութիւնը կ'ազդէ՞  հայկական Հալէպի ընդհանուր դիմագիծին վրայ:

Իմ համեստ կարծիքով, այն իսլամ սուրիացի քաղաքացիները, որոնք մեր շրջանները եկած են ապրելու, անոնք հայութենէն ախորժող մարդիկ են ու ասոնք այն բնակիչներն են, որոնք չկարողացան ապրիլ, հաշտուիլ «իսլամական վարուելակերպ»ին հետ եւ ուզեցին ապրիլ այն շրջաններուն մէջ, ուր պետութիւնը իշխող ուժն է:

Սակայն ասկէ զատ, ինչպէս դուք ալ նշեցիք, Հալէպի մէջ յստակ փոփոխութիւններ երեւելի են: Օրինակ մը տալու համար յիշեցնեմ, որ եթէ ես անցեալին կ'ապրէի «Նոր Գիւղ» հայկական թաղամասին մէջ եւ ամէն օր երբ տունէս կ'իջնէի, կը հանդիպէի հայերուն, թաղին փռապանը հայ էր, մսավաճառը հայ էր, խանութպանը հայ էր, այսօր պատկերը նոյնը չէ, կան փոփոխութիւններ եւ այդ փոփոխութիւնները շատ յստակօրէն կ'երեւին եւ ասոր վրայ նաեւ պէտք է աւելցնել, որ հայութեան ընդհանուր թիւն ալ նուազած է Հալէպի մէջ:

Սակայն այս բոլորէն անդին, մենք որպէս հայեր վախ մը չունինք եւ իրաւունք ալ չունինք  վախնալու: Ես կը վստահեցնեմ, որ այս փոփոխութիւնները բնաւ չեն կրնար ազդել Հալէպի հայկական դիմագիծին վրայ:

Անշուշտ այս բոլորին կողքին նաեւ պէտք է նշել, որ մենք որպէս համայնք, պէտքէ է արթուն ըլլանք եւ հետեւինք տեղի ունեցած փոփոխութիւններուն: Այլ պատկերաւոր խօսքով ըսեմ՝ մենք մեր դրան բոլոր կղպանքները պէտք է ամուր փակենք, սակայն թշնամական հայեացք մը չունենանք մեր իսլամ եւ արաբ հարեւանին հանդէպ:

 

 

 

  Հարցազրոյցը ՝ «Արեւելք»ի

 

 

 

 

Լրահոս
Ամենաընթերցուած
Օրվա
Շաբաթվա
Ամսվա
One of the world's oldest civilizations, Armenia once included Mount Ararat, which biblical tradition identifies as the mountain that Noah's ark rested on after the flood. It was the first country in the world to officially embrace Christianity as its religion (c. A.D. 300).In the 6th century B.C. , Armenians settled in the kingdom of Urartu (the Assyrian name for Ararat), which was in decline. Under Tigrane the Great (fl. 95–55 B.C. ) the Armenian empire reached its height and became one of the most powerful in Asia, stretching from the Caspian to the Mediterranean seas. Throughout most of its long history, however, Armenia has been invaded by a succession of empires. Under constant threat of domination by foreign forces, Armenians became both cosmopolitan as well as fierce protectors of their culture and tradition. Over the centuries Armenia was conquered by Greeks, Romans, Persians, Byzantines, Mongols, Arabs, Ottoman Turks, and Russians. From the 16th century through World War I, major portions of Armenia were controlled by their most brutal invader, the Ottoman Turks, under whom the Armenians experienced discrimination, religious persecution, heavy taxation, and armed attacks. In response to Armenian nationalist stirrings, the Turks massacred thousands of Armenians in 1894 and 1896. The most horrific massacre took place in April 1915 during World War I, when the Turks ordered the deportation of the Armenian population to the deserts of Syria and Mesopotamia. According to the majority of historians, between 600,000 and 1.5 million Armenians were murdered or died of starvation. The Armenian massacre is considered the first genocide of the 20th century. Turkey denies that a genocide took place and claims that a much smaller number died in a civil war.read more: Armenia: Maps, History, yerevanvideo.com Geography, Government, Culture